Ethiopië

In 2018 raakten minstens 1,4 miljoen mensen ontheemd  na een golf van etnisch geweld in verscheidene delen van het land.

Bovenop het toenemende aantal ontheemden vangt Ethiopië ook het op een na grootste aantal vluchtelingen in Afrika op: meer dan 900.000 aan het einde van 2018, voornamelijk uit Zuid-Soedan, Somalië en Eritrea.
Artsen Zonder Grenzen blijft de leemtes in de gezondheidszorg vullen en grijpt in bij noodsituaties die de lokale gemeenschappen, ontheemden en vluchtelingen treffen.

Noodhulpacties

In juli lanceerden we een van onze grootste noodhulpacties van 2018 wereldwijd, toen het etnisch geweld in de buurt van Gedeo in de Southern Nations, Nationalities and Peoples Regional State (SNNPRS), en Guji in de regio Oromia, escaleerde en honderdduizenden ontheemden zonder basisdiensten kwamen te staan. Toen onze teams er aankwamen, leefden de mensen in overbevolkte omstandigheden. Ze sliepen op de grond in verlaten gebouwen en leden aan diarree, darmparasieten en luchtwegeninfecties. We steunden verscheidene ziekenhuizen, gezondheidscentra, gezondheidsposten en mobiele klinieken tot het einde van het jaar, toen de crisis geleidelijk aan luwde en we onze activiteiten konden overdragen aan de lokale overheden.

Tussen juli en december hielden we bijna 91.000 consultaties voor ambulante patiënten, behandelden we zo’n 3.000 kinderen voor ernstige acute ondervoeding en vaccineerden we 103.800 kinderen jonger dan vijftien tegen mazelen in het kader van een preventieve vaccinatiecampagne in samenwerking met het regionale gezondheidsbureau van Gedeo. Medewerkers van Artsen Zonder Grenzen boden ook geestelijke gezondheidszorg, verzorgden slachtoffers van seksueel geweld, deelden hulpgoederen uit en voerden 69 miljoen liter proper water aan.

In oktober lanceerden we een bijkomende noodhulpactie om tegemoet te komen aan de behoeften van mensen die het geweld waren ontvlucht in Oost-Wellega, op de grens tussen de regio’s Benishangul-Gumuz en Oromia. Onze teams legden de nadruk op spoedgeneeskunde en watsan-diensten, en breidden de activiteiten tegen het einde van het jaar uit naar het naburige West-Wellega.

De regio Gambela

In 2018 schroefden we onze steun op aan het ziekenhuis van Gambela. Het is de enige voorziening in de regio waar de bevolking – 800.000 mensen, onder wie de helft vluchtelingen uit Zuid-Soedan – terechtkan voor gespecialiseerde medische verzorging. Onze teams waren actief op de spoedafdeling, in de operatiezaal en de chirurgie-afdeling voor opgenomen patiënten. Ze begeleidden daarnaast nog 2.820 geboortes. We bleven de nadruk leggen op neonatologie en kraamzorg, om het hoge aantal sterfgevallen bij moeders en kinderen het hoofd te bieden.

We werkten eveneens samen met de Ethiopische autoriteiten in de vluchtelingenkampen van Kule, Nguenyyiel en Tierkidi, waar samen zo’n 200.000 Zuid-Soedanese vluchtelingen leven.   

Ook het opvangcentrum van Pamdong kon op onze steun rekenen. Onze teams waren actief in een gezondheidscentrum, een kraamafdeling die de klok rond verzorging biedt en zes gezondheidsposten. Ze boden er de meeste medische diensten aan, waaronder verzorging voor slachtoffers van seksueel geweld en de doorverwijzing voor chirurgische ingrepen in het ziekenhuis van Gambela.

De regio Tigray

De ondertekening van het Ethiopisch-Eritrese vredesakkoord in juli en de opening van de grens op 11 september leidde tot een toestroom van Eritrese asielzoekers, voornamelijk vrouwen en kinderen. We bieden psychiatrische en geestelijke gezondheidszorg aan ambulante en opgenomen patiënten in twee kampen voor Eritrese vluchtelingen en de lokale gemeenschappen. Veel Eritrese patiënten vertelden ons over traumatiserende ervaringen, thuis, op weg naar Ethiopië en in de kampen.

De regio Amhara

Onze aandacht in en rond de stad Abdurafi gaat vooral uit naar de behandeling, diagnose en preventie van kala azar (viscerale leishmaniasis) en slangenbeten. Hoewel beide tropische aandoeningen dodelijk zijn, worden ze doorgaans verwaarloosd. In 2018 behandelden de teams in onze kliniek 647 patiënten met slangenbeten en 369 met kala azar. In Abdurafi voeren we sinds 2002 onderzoek naar kala azar, in samenwerking met het Instituut voor Tropische Geneeskunde Antwerpen, de universiteit van Gondar en het Ethiopische instituut voor volksgezondheid. Samen proberen we betere behandelingsmethodes te ontwikkelen voor gecompliceerde gevallen en de preventiemethodes te verbeteren. Het team is ook op zoek naar een efficiëntere behandeling voor slangenbeten.

De regio Somali

Al sinds 1995 zijn onze teams actief in Dolo, in de zone Liben, langs de grens met Somalië. Het gezondheidscentrum van Dolo Ado biedt basisgezondheidszorg aan de lokale gemeenschap en aan mensen op de vlucht voor geweld en voedselonzekerheid in Somalië die zich in een van de vijf kampen in de zone hebben gevestigd. We verzorgen ook veel Somalische burgers die de grens oversteken op zoek naar medische hulp. Naar het einde van het jaar toe droegen we al onze activiteiten in het gezondheidscentrum over aan de gezondheidsautoriteiten, met uitzondering van de kraam- en obstetrische zorg.

Eind 2018 droegen we ook onze medische activiteiten in het ziekenhuis van Wardher en de gezondheidscentra van het district in Danod en Lahel-Yucub, in de zone Doolo, over aan het regionale zorgbureau. Sinds 2007 steunden we de diensten voor ambulante en opgenomen patiënten, de watsan-activiteiten en de doorverwijzing van spoedgevallen. We bemanden en leidden quarantaineafdelingen bij uitbraken van ziekten, begeleidden bevallingen en boden prenatale zorg aan, naast behandelingen voor tuberculose en ernstige acute ondervoeding bij kinderen jonger dan vijf.

We boden eveneens integrale primaire gezondheidszorg via mobiele klinieken op meer dan tien locaties in de zone Doolo, voor kinderen jonger dan vijftien en zwangere en zogende vrouwen. We zouden die mobiele activiteiten willen uitbreiden naar verzorging voor alle leeftijden, met epidemiologisch toezicht voor nieuwe ziekte-uitbraken, gemeenschapswerking en gezondheidspromotie, over een uitgestrekter gebied om meer mensen te bereiken, inclusief de nomadische herdersgemeenschappen.

Gedeporteerde migranten

Sinds november 2017 zet het koninkrijk Saoedi-Arabië illegale migranten het land uit. Maandelijks worden gemiddeld 10.000 Ethiopiërs gedeporteerd. Volgens de Internationale Organisatie voor Migratie komen er wekelijks chartervluchten aan in Addis Abeba. In maart startten we op de luchthaven en in een centrum in de stad met een screeningsproject voor medische en geestelijke gezondheidszorg. Ondanks de traumatische gebeurtenissen die veel van onze patiënten achter de rug hadden, probeerden velen opnieuw de Rode Zee over te steken naar Saoedi-Arabië.