Escalatie van het conflict in het Midden-Oosten: AZG schaalt hulp op

Libanon

In Libanon zijn de humanitaire noden explosief toegenomen. Meer dan één miljoen mensen zijn ontheemd en velen kunnen nog steeds niet terugkeren door grootschalige verwoesting, aanhoudende aanvallen en bevelen tot gedwongen verplaatsing die inmiddels een kwart van het land treffen.

Het staakt-het-vuren dat op 17 april inging, bracht slechts een fragiele en tijdelijke verlichting. Aanvallen gaan door in Zuid-Libanon, de Bekaa en de zuidelijke buitenwijken van Beiroet. Sinds eind mei is er bovendien een toename van luchtaanvallen, wat nieuwe ontheemding veroorzaakt en de druk op de toch al overbelaste hulpverlening verder vergroot.

De gezondheidszorg staat zwaar onder druk. Ziekenhuizen en andere essentiële infrastructuur zijn beschadigd, terwijl zorgverleners te maken krijgen met massaslachtoffers en aanvallen op medische voorzieningen. Hierdoor lopen levensreddende interventies vertraging op en nemen vermijdbare sterfgevallen toe.

AZG heeft haar aanwezigheid verder opgeschaald en biedt via mobiele teams eerstelijnszorg, mentale gezondheidszorg en seksuele en reproductieve zorg. Daarnaast ondersteunt de organisatie ziekenhuizen met medische voorraden, brandstof en personeel. Tegelijkertijd neemt de psychologische impact van de oorlog toe en onderbreken veel patiënten met chronische aandoeningen hun behandeling door tekorten en beperkte toegang tot zorg.

Iran

In Iran blijft de impact van de oorlog duidelijk voelbaar in het gezondheidssysteem, de bevoorradingsketens en de toegang tot basisdiensten. Ziekenhuizen, ambulances en farmaceutische productiefaciliteiten raakten beschadigd, wat geleid heeft tot tekorten aan essentiële geneesmiddelen en een sterke druk op eerstelijnszorg.

AZG heeft haar medische activiteiten in Iran sinds het staakt-het-vuren aanzienlijk opgeschaald. In Zuid-Teheran werd een kliniek heropend nadat de activiteiten tijdelijk waren opgeschort tijdens het hoogtepunt van de bombardementen. Sinds de heropening is het aantal consultaties er verdubbeld tot ongeveer 250 patiënten per dag. Daarnaast opende AZG een tweede kliniek in Zuid-Teheran, waar dagelijks ongeveer 100 patiënten terechtkunnen voor eerstelijnszorg.

In Kerman en Mashhad blijven AZG-teams eerstelijnszorg aanbieden, met bijzondere aandacht voor chronische ziekten, geestelijke gezondheidszorg en de noden van Afghaanse vluchtelingen, die vaak ernstige drempels ondervinden bij het verkrijgen van medische zorg.

Hoewel het staakt-het-vuren enige ademruimte biedt, blijft de situatie onzeker. AZG-teams blijven paraat om hun activiteiten verder aan te passen en op te schalen in geval van hernieuwde escalatie, in samenwerking met de autoriteiten.

Gaza en de bezette Palestijnse Gebieden

In Gaza blijft de humanitaire situatie catastrofaal. Ondanks het afgekondigde staakt-het-vuren blijven luchtaanvallen, grondoperaties en burgerdoden doorgaan, terwijl de dagelijkse leefomstandigheden steeds verder verslechteren. Grootschalige verwoesting, extreme bevolkingsdichtheid en aanhoudende blokkades zorgen ervoor dat mensen leven in onwaardige en onhygiënische omstandigheden, zonder betrouwbare toegang tot drinkwater, voedsel en medische zorg.

Israëlische autoriteiten blijven de toegang van humanitaire hulp ernstig beperken. Medische evacuaties van kritieke patiënten worden slechts zeer beperkt toegelaten en essentiële medische voorraden raken moeilijk of helemaal niet binnen. Deze doelbewuste belemmering van hulp leidt tot volledig vermijdbare sterfgevallen, terwijl zorgverleners moeten werken met minimale middelen en onder voortdurende dreiging.

Op de bezette Westelijke Jordaanoever is de situatie eveneens verslechterd. Sinds het begin van de regionale escalatie namen militaire invallen, kolonistengeweld en dodelijke incidenten toe, terwijl controleposten en bewegingsbeperkingen steeds meer Palestijnse dorpen en steden van elkaar isoleren. Deze beperkingen creëren angst om medische zorg te zoeken en veroorzaken gevaarlijke vertragingen in de toegang tot gezondheidszorg, met ernstige gevolgen voor patiënten met chronische of dringende medische noden.

Andere getroffen contexten in de regio

De gevolgen van de regionale oorlog reiken verder dan Iran, Libanon en Palestina. In Syrië, waar de veiligheidssituatie zeer fragiel blijft, ondervinden terugkeerders uit Libanon grote tekorten aan onderdak, voedsel, medische zorg en bescherming. Tegelijk ziet AZG er toenemende vertragingen in de levering van essentiële medicijnen door regionale logistieke verstoringen.

In Jordanië is de veiligheidssituatie sinds het staakt-het-vuren relatief stabiel gebleven, met herstelde luchtverbindingen. Toch blijft de impact van het conflict voelbaar, onder meer door de zeer beperkte hervatting van medische evacuaties uit Gaza, die slechts voor een kleine groep patiënten mogelijk zijn.

In Jemen en Somalië worden AZG-operaties steeds sterker beïnvloed door indirecte gevolgen van de regionale crisis. Stijgende brandstof- en vrachtkosten, verstoorde aanvoerroutes en toenemende logistieke onzekerheid zorgen voor extra druk op medische programma’s in contexten die al jarenlang geteisterd worden door conflict en armoede.

Over de hele regio passen AZG-teams hun werking voortdurend aan om zorg te blijven aanbieden in een uiterst onvoorspelbare en veranderlijke context, terwijl zij zich tegelijk voorbereiden op mogelijke verdere escalatie.