Artsen Zonder Grenzen (AZG) blijft diep bezorgd over de gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten, en de ernstige humanitaire impact ervan. Hoewel tijdelijke staakt-het-vurens in sommige contexten beperkte verlichting hebben gebracht, blijven burgers in meerdere landen geconfronteerd met massale ontheemding, vernietiging van infrastructuur en ernstige belemmeringen in de toegang tot gezondheidszorg. AZG past haar programma’s voortdurend aan en schaalt haar medische hulp op om in te spelen op de evoluerende noden, terwijl de situatie uiterst fragiel blijft.
Laatste update pagina: 8 mei 2026
De spanningen in de regio zorgen voor een steeds onvoorspelbaarder en beperkter werkklimaat voor AZG in Libanon, Jemen, Irak, Iran, Jordanië, Palestina en Syrië – al verschilt de impact sterk per land.
Gesloten luchtruimen en verhoogde veiligheidsrisico’s beperken verplaatsingen van personeel, vertragen medische evacuaties en verstoren activiteiten. Tegelijk zorgt de instabiliteit rond de Straat van Hormuz voor extra druk op logistiek en bevoorrading. Dit leidt tot verstoringen in de aanvoerketens, risico’s op tekorten aan medische benodigdheden, stijgende brandstofprijzen en complexere lucht- en zeevracht.
AZG-teams zijn volledig gemobiliseerd in Libanon, Iran en de hele regio. Sinds 28 februari heeft Artsen Zonder Grenzen 281,42 ton medische hulpgoederen verzonden naar landen in het Midden-Oosten, waaronder Irak, Iran, Libanon, Palestina, Israël, Jordanië, Syrië en Jemen.
Paraatheidsmaatregelen omvatten noodplanning, nauwlettende monitoring, voorafgaande positionering van medische voorraden, uitbreiding van magazijncapaciteit, trainingen voor personeel en inzet van mobiele diensten. Bevoorradingsroutes werden ook omgeleid via alternatieve kanalen, ondanks de hogere kosten.
In Libanon zijn de humanitaire noden explosief toegenomen. Meer dan één miljoen mensen zijn ontheemd, en velen van hen kunnen nog steeds niet terugkeren naar hun huizen omdat dorpen en wijken zijn vernietigd, of omdat aanhoudende aanvallen, evacuatiebevelen en de aanwezigheid van Israëlische troepen terugkeer onmogelijk maken.
Het tijdelijke staakt-het-vuren dat op 17 april van kracht werd, bracht slechts een fragiele verlichting. Vooral in Zuid-Libanon gaan Israëlische aanvallen, grondoperaties en de bezetting van Libanees grondgebied verder, met zware gevolgen voor burgers en essentiële infrastructuur. Ziekenhuizen, waternetwerken en wegen zijn beschadigd of vernietigd, terwijl zorgverleners worden geconfronteerd met herhaalde massaslachtofferincidenten.
AZG heeft haar aanwezigheid in Zuid-Libanon aanzienlijk opgeschaald, onder meer in Nabatiyeh, Sour/Tyrus, Qana en omliggende gebieden die eerder onbereikbaar waren. Via mobiele medische teams bieden AZG-teams eerstelijnszorg, seksuele en reproductieve gezondheidszorg, geestelijke gezondheidszorg en doorverwijzingen voor gespecialiseerde zorg. Tegelijk ondersteunen AZG-teams meerdere ziekenhuizen met medische voorraden, brandstof en noodartsen om spoed- en traumazorg te versterken.
De psychologische impact van de oorlog is enorm. Veel mensen zijn herhaaldelijk ontheemd en kampen met trauma, terwijl patiënten met chronische aandoeningen melden dat ze hun medicatie rantsoeneren door tekorten en beperkte toegang tot zorg. Ook de voedselonzekerheid neemt snel toe, waardoor de humanitaire crisis zich verder verdiept.
In Iran blijft de impact van de oorlog duidelijk voelbaar in het gezondheidssysteem, de bevoorradingsketens en de toegang tot basisdiensten. Ziekenhuizen, ambulances en farmaceutische productiefaciliteiten raakten beschadigd, wat geleid heeft tot tekorten aan essentiële geneesmiddelen en een sterke druk op eerstelijnszorg.
AZG heeft haar medische activiteiten in Iran sinds het staakt-het-vuren aanzienlijk opgeschaald. In Zuid-Teheran werd een kliniek heropend nadat de activiteiten tijdelijk waren opgeschort tijdens het hoogtepunt van de bombardementen. Sinds de heropening is het aantal consultaties er verdubbeld tot ongeveer 250 patiënten per dag. Daarnaast opende AZG een tweede kliniek in Zuid-Teheran, waar dagelijks ongeveer 100 patiënten terechtkunnen voor eerstelijnszorg.
In Kerman en Mashhad blijven AZG-teams eerstelijnszorg aanbieden, met bijzondere aandacht voor chronische ziekten, geestelijke gezondheidszorg en de noden van Afghaanse vluchtelingen, die vaak ernstige drempels ondervinden bij het verkrijgen van medische zorg.
Hoewel het staakt-het-vuren enige ademruimte biedt, blijft de situatie onzeker. AZG-teams blijven paraat om hun activiteiten verder aan te passen en op te schalen in geval van hernieuwde escalatie, in samenwerking met de autoriteiten.
Dit fonds werd opgericht om ons in staat te stellen snel te reageren wanneer er een noodsituatie uitbreekt. Het geeft onze medische teams wereldwijd de middelen en de flexibiliteit die ze nodig hebben om onmiddellijk hulp te bieden aan getroffen bevolkingsgroepen.
In Gaza blijft de humanitaire situatie catastrofaal. Ondanks het afgekondigde staakt-het-vuren blijven luchtaanvallen, grondoperaties en burgerdoden doorgaan, terwijl de dagelijkse leefomstandigheden steeds verder verslechteren. Grootschalige verwoesting, extreme bevolkingsdichtheid en aanhoudende blokkades zorgen ervoor dat mensen leven in onwaardige en onhygiënische omstandigheden, zonder betrouwbare toegang tot drinkwater, voedsel en medische zorg.
Israëlische autoriteiten blijven de toegang van humanitaire hulp ernstig beperken. Medische evacuaties van kritieke patiënten worden slechts zeer beperkt toegelaten en essentiële medische voorraden raken moeilijk of helemaal niet binnen. Deze doelbewuste belemmering van hulp leidt tot volledig vermijdbare sterfgevallen, terwijl zorgverleners moeten werken met minimale middelen en onder voortdurende dreiging.
Op de bezette Westelijke Jordaanoever is de situatie eveneens verslechterd. Sinds het begin van de regionale escalatie namen militaire invallen, kolonistengeweld en dodelijke incidenten toe, terwijl controleposten en bewegingsbeperkingen steeds meer Palestijnse dorpen en steden van elkaar isoleren. Deze beperkingen creëren angst om medische zorg te zoeken en veroorzaken gevaarlijke vertragingen in de toegang tot gezondheidszorg, met ernstige gevolgen voor patiënten met chronische of dringende medische noden.
De gevolgen van de regionale oorlog reiken verder dan Iran, Libanon en Palestina. In Syrië, waar de veiligheidssituatie zeer fragiel blijft, ondervinden terugkeerders uit Libanon grote tekorten aan onderdak, voedsel, medische zorg en bescherming. Tegelijk ziet AZG er toenemende vertragingen in de levering van essentiële medicijnen door regionale logistieke verstoringen.
In Jordanië is de veiligheidssituatie sinds het staakt-het-vuren relatief stabiel gebleven, met herstelde luchtverbindingen. Toch blijft de impact van het conflict voelbaar, onder meer door de zeer beperkte hervatting van medische evacuaties uit Gaza, die slechts voor een kleine groep patiënten mogelijk zijn.
In Jemen en Somalië worden AZG-operaties steeds sterker beïnvloed door indirecte gevolgen van de regionale crisis. Stijgende brandstof- en vrachtkosten, verstoorde aanvoerroutes en toenemende logistieke onzekerheid zorgen voor extra druk op medische programma’s in contexten die al jarenlang geteisterd worden door conflict en armoede.
Over de hele regio passen AZG-teams hun werking voortdurend aan om zorg te blijven aanbieden in een uiterst onvoorspelbare en veranderlijke context, terwijl zij zich tegelijk voorbereiden op mogelijke verdere escalatie.
