Zuid-Soedan

De Zuid-Soedanese burgers moeten het ontgelden in een conflict dat al meer dan vijf jaar aansleept. Twee miljoen Zuid-Soedanezen zijn naar de buurlanden gevlucht en nog eens twee miljoen burgers zijn ontheemd.

Gezondheidszorg is schaars of onbestaande in vele delen van het land. Naar schatting heeft minder dan de helft van de bevolking toegang tot een afdoende medische zorgverlening. Ongeveer 80% van de diensten wordt verstrekt door ngo’s zoals Artsen Zonder Grenzen.

In 2018 kwamen we tegemoet aan de dringende medische behoeften van de slachtoffers van het geweld. Tegelijkertijd bleven we essentiële gezondheidszorg aanbieden via zestien projecten verspreid over het hele land. Naar het evenbeeld van de vorige jaren belemmerden in 2018 herhaaldelijke, directe aanvallen op het gezondheidspersoneel en de voorzieningen de werking van Artsen Zonder Grenzen.

Rond de stad Yambio bereikebn we de lokale bevolking via onze mobiele klinieken. Voormalige kindsoldaten en hun families kunnen op dioe manier de nodige zorg krijgen. We bieden hier ook psychologische hulp ©
Rond de stad Yambio bereikebn we de lokale bevolking via onze mobiele klinieken. Voormalige kindsoldaten en hun families kunnen op dioe manier de nodige zorg krijgen. We bieden hier ook psychologische hulp. © Philippe Carr/MSF, augustus 2018.

Ontheemden en afgelegen gemeenschappen ondersteunen

In Old Fangak, een afgelegen, moerassige regio in het noorden, beheren wij het enige tweedelijnszorgcentrum waar de vele ontheemden verzorgd worden die zich daar gevestigd hebben. Onze teams verplaatsen zich per boot naar de omringende gemeenschappen om er mobiele klinieken op te zetten en overbrengingen naar ziekenhuizen te regelen. We runnen ook gemeenschapsgerichte gezondheidscentra op afgelegen plaatsen rond Lankien en Pieri.

Na de opflakkering van intercommunaal geweld en migratiestromen in Ulang, begonnen we noodhulp en verzorging voor opgenomen patiënten te verlenen in een lokale zorgvoorziening en brachten we patiënten met complicaties over naar Malakal en Juba.

Nog verder in het noorden, in Aburoc, ondersteunen we nog steeds een zorgcentrum met twaalf bedden dat noodhulp, opnames, ambulante zorg en behandelingen voor slachtoffers van seksueel geweld aanbiedt, alsook behandelingen voor veelvoorkomende aandoeningen zoals diarree en malaria binnen de gemeenschap.

In het zuiden ondersteunen we centra voor primaire gezondheidszorg in Yei en de pediatrische afdeling van het staatsziekenhuis. Die zijn zowel bestemd voor de lokale gemeenschappen als voor ontheemden. Onze teams zijn ook werkzaam in drie gezondheidsvoorzieningen in Pibor, waaronder een gezondheidscentrum waar chirurgische ingrepen uitgevoerd kunnen worden. Daarnaast ondersteunen we een eerstelijnszorgcentrum in de stad Mundri en beheren we gemeenschapsgerichte gezondheidscentra op afgelegen plaatsen rond Mundri.

In december hebben we onze mobiele klinieken in Akobo en een door Artsen Zonder Grenzen opgetrokken eerstelijnszorgcentrum in Kier overgedragen aan andere organisaties. In moeilijk bereikbare gebieden waar geen andere medische zorgvoorzieningen zijn, verzorgden onze teams tussen eind 2017 en eind 2018 meer dan 50.000 patiënten en regelden we enkele honderden overbrengingen voor tweedelijnszorg.

Dit kind wordt behandeld voor ondervoeding in Pibor. © Sarah Murphy, mei 2018.
Dit kind wordt behandeld voor ondervoeding in Pibor. © Sarah Murphy, mei 2018.

Protection of Civilians-sites (PoC)

De PoC-sites in Zuid-Soedan startten al meer dan vijf jaar geleden hun activiteiten op, nadat mensen die op de vlucht sloegen voor het conflict een veilig onderkomen zochten in bestaande VN-vestigingen. De sites bieden een zekere mate van bescherming aan kwetsbare bevolkingsgroepen die anders blootgesteld zouden worden aan gewapend geweld. Erbarmelijke leefomstandigheden, aanhoudend geweld en mentale trauma's genereren een enorme behoefte aan medische zorgen in 's werelds grootste PoC-site in Bentiu.

Ons ziekenhuis met 160 bedden is de enige verstrekker van tweedelijnszorg op de PoC-site. We bieden er onder meer chirurgie en een gespecialiseerde zorgverlening aan voor pasgeborenen en bij gecompliceerde bevallingen. In 2018 behandelden we 398 slachtoffers van seksueel en gendergerelateerd geweld op de PoC-site en in een ziekenhuis in de stad Bentiu. Bijna een derde van die gevallen werd binnengebracht in de weken die volgden op een aanval op vrouwen en meisjes in het district Rubkona in november 2018. We hebben ook zes malariabehandelingspunten opgezet en verzorgden meer dan 38.000 patiënten na een sterke toename van het aantal malariapatiënten in juli.

Op de PoC-site in Malakal, waar ongeveer 29.000 mensen verblijven, beheren we een centrum met 40 bedden. Daar voorzien we noodhulp, behandelingen voor tuberculose (tbc), kala azar (viscerale leishamniase) en hiv, alsook geestelijke gezondheidszorg. Onze teams ter plaatse namen een alarmerende toename van het aantal zelfmoordpogingen waar in 2018. Dat wijst op de langetermijngevolgen van ontheemding, werkloosheid en beperkte toekomstperspectieven. We zijn ook actief in de stad Malakal. Daar verlenen we dezelfde diensten als op de PoC-site, zorg voor pasgeborenen en obstetrische zorg, inclusief voor gecompliceerde bevallingen.

Een moeder met haar pasgeboren kind in Aweil. © Jinane Saad, maart 2018.
Een moeder met haar pasgeboren kind in Aweil. © Jinane Saad, maart 2018.

Moeder- en kindzorg

In het staatsziekenhuis van Aweil boden we pediatrische en neonatale zorg. Daarnaast beheerden we de kraamafdeling, de spoeddienst, de intensivecareafdeling, de afdeling voor brandenwonden en het therapeutische voedingscentrum voor opgenomen patiënten. De kraamafdeling draaide op volle capaciteit in september. In de loop van het jaar hielpen onze teams bij 5.275 bevallingen, waarvan 174 met keizersnede.

Ons ziekenhuis met 80 bedden in Lankien voorziet ook obstetrische zorg, voedingsondersteuning en behandelingen voor slachtoffers van seksueel en gendergerelateerd geweld, naast behandelingen voor hiv, tbc en kala azar.

Gewezen kindsoldaten ondersteunen

In heel Zuid-Soedan werden kinderen ingezet als soldaten. Er worden nu inspanningen gedaan om hen te herintegreren in hun gemeenschappen. In februari startten we een pilootprogramma op om medische zorg en geestelijke gezondheidszorg te verstrekken aan gewezen kindsoldaten. In 2018 werden 949 van hen geherintegreerd in hun gemeenschappen in Yambio.

Een antwoord bieden op epidemieën

In 2018 behandelden we meer dan 37.000 malariapatiënten in ons project in Lankien. In het ziekenhuis van Aweil schroefden we de behandelingen voor malaria verder op om een seizoenspiek het hoofd te bieden. Daarnaast ondersteunden we het ministerie van Volksgezondheid bij de vaccinatie van nagenoeg 23.000 kinderen tijdens een uitbraak van mazelen in Aweil. We boden eveneens hulp bij een preventieve vaccinatiecampagne tegen cholera die meer dan 200.000 mensen in Juba bereikte.

In Juba starrten we met een cholera-vaccinatiecampagne. Deze gezondheidspromotor geeft de nodige info aan de bevolking. © Sarah Pierre, april 2018.
In Juba startten we met een cholera-vaccinatiecampagne. Deze gezondheidspromotor geeft de nodige info aan de bevolking. © Sarah Pierre, april 2018.

Soedanese vluchtelingen

In en rond Maban ondersteunen we Soedanese vluchtelingen en de lokale gemeenschap met activiteiten in het vluchtelingenkamp van Doro en steun aan het staatsziekenhuis in Bunj. We beheren ook nog steeds een afdeling voor opgenomen patiënten, met 15 bedden voor vluchtelingen in Yida. Daarentegen hebben we ons behandelingsprogramma voor hiv en tbc uit handen gegeven aan een andere organisatie in mei 2018.

Abyei, de regio met een apart administratief statuut (ASAA)

In Agok legden we de laatste hand aan de renovatie- en uitbreidingswerken in ons ziekenhuis. Het is het enige tweedelijnszorgcentrum in het territoriaal omstreden gebied tussen Soedan en Zuid-Soedan. We hervatten eveneens ons gemeenschapsproject rond malaria in de aanloop naar de seizoenspiek. Daarbij behandelden we tussen juni en december 25.000 patiënten in 23 omliggende dorpen en verwezen we ernstige gevallen door naar het ziekenhuis. Als reactie op de migratiestromen die voortkwamen uit de ernstige overstromingen tijdens het hevige regenseizoen stuurden we mobiele teams naar het zuidelijke deel van de ASAA om daar gezondheidszorg te verstrekken en hulpgoederen uit te delen.

Aanvallen op de gezondheidszorg

In april werd een van onze mobiele medische teams in Mundri het slachtoffer van een gewelddadige gewapende overval. Daardoor moesten we alle activiteiten in het gebied wekenlang opschorten. We staakten ook alle activiteiten in Maban, met uitzondering van essentiële levensreddende behandelingen, na een gewelddadige aanval op het kantoor en de gebouwen van Artsen Zonder Grenzen. Tegen midden september draaiden we terug op volle capaciteit.

In de districten Mayendit en Leer vluchtten in april en mei duizenden burgers naar de brousse en de moeraslanden om aan gewelddadige confrontaties te ontkomen. Onze gezondheidsvoorzieningen werden eveneens aangevallen en geplunderd, maar onze teams bleven medische basiszorg verstrekken aan de mensen die ze konden bereiken.