Opnieuw grote piek van mazelen in D.R. Congo

In de Democratische Republiek Congo is recent het aantal mazelenpatiënten fors toegenomen. Meer dan 13.000 nieuwe kinderen zijn in het land besmet met mazelen sinds 1 januari. We maken ons – opnieuw – grote zorgen.

Grootste mazelenepidemie ooit in het land net voorbij verklaard

Tussen 2018 en 2020 woedde in de D.R. Congo de ergste mazelenepidemie ooit. De epidemie maakte toen bijna 8.000 dodelijke slachtoffers, meer dan 460.000 kinderen werden toen besmet. Driekwart van de kinderen die het niet haalden was jonger dan vijf jaar.

De 9-jarige Obulu Solange wordt in het Bosobolo General Referral Hospital behandeld voor mazelen. Ze komt uit het dorp Dumbulu, dat op 50 km afstand van Bosobolo ligt. "Ik heb haar hierheen gebracht voor goede zorg, want ze had rode ogen en uitslag", zegt haar moeder Onie. "We gingen eerst naar het gezondheidscentrum in Dumbulu, maar daar werd ze niet beter. Ze hebben ons hierheen overgebracht. Nu gaat het goed met haar. Er zijn zo veel gevallen van mazelen in ons dorp. Ik heb veel kinderen gezien met uitslag op de huid, roodheid in hun ogen, zoals Solange. Er sterven ook kinderen aan. "  Vertaald met www.DeepL.com/Translator (gratis versie)
Obulu Solange is 9 en werd door haar mama naar ons ziekenhuis in Bosobolo (Noord-Ubangi) gebracht, 50 km verderop.  "We gingen eerst naar het gezondheidscentrum in Dumbulu, maar daar werd ze niet beter. Nu gaat het goed met haar. Er zijn zo veel gevallen van mazelen in ons dorp, heel wat kinderen sterven er ook aan. © Franck Ngonga 

Maar transmissie niet verbroken, aantal patiënten neemt opnieuw toe

In onze respons zetten we toen noodhulpteams in doorheen het ganse land: we spoorden virushaarden op, behandelden 90.000 besmette patiëntjes en vaccineerden meer dan 2,3 miljoen kinderen. Die noodmaatregelen werden gevolgd door de Congolese overheid: miljoenen kinderen werden gevaccineerd. De minister van Volksgezondheid verklaarde in augustus 2020 het einde van de epidemie. Het aantal patiënten was inderdaad sterk verminderd, maar de transmissieketen werd niet doorbroken.

Levens redden in Ubangi

Al sinds eind 2020 werden in verschillende provincies nieuwe patiëntjes geregistreerd, vooral in de provincies Noord-Ubangi en Zuid-Ubangi. We hebben meteen een mobiel responsteam gestuurd om de progressie van de ziekte in te dijken en zoveel mogelijk levens te redden.

  • Op slechts een paar weken behandelden we in Zuid-Ubangi bijna 5.000 patiënten met mazelen.
  • We hebben 70.000 kinderen gevaccineerd, de verspreiding van de ziekte lijkt nu een halt toegeroepen.

In Noord-Ubangi staan we het personeel bij in onder andere 8 gezondheidscentra en 1 ziekenhuis. We hebben vooral de mazelenafdeling van het ziekenhuis uitgebreid, zodat patiëntjes in een vergevorderd stadium konden behandeld worden.

  • Meer dan 1.200 patiënten zijn ondertussen al behandeld;
  • we lanceren momenteel een campagne om nog eens 66.000 kinderen te vaccineren, vooral in moeilijk bereikbare gebieden.
Theophile, arts van het MSF-noodteam, onderzoekt een kind met mazelen in het algemeen referentieziekenhuis van Bosobolo. De gezondheidszone Bosobolo in Nord-Ubangi wordt al enkele weken getroffen door mazelen. AzG heeft een noodteam gestuurd om patiënten te behandelen en alle kinderen van zes maanden tot negen jaar in te enten.
Dokter Theophile onderzoekt een kind met mazelen in het algemeen referentieziekenhuis van Bosobolo. De hele regio wordt geteisterd door mazelen. We hebben een noodteam gestuurd om patiënten te behandelen en alle kinderen van 6 maanden tot 9 jaar te vaccineren. © Franck Ngonga 

Meest besmettelijke virale ziekte ter wereld blijft maar levens eisen

Mazelen is de meest besmettelijke virale ziekte ter wereld, ongeveer 10 keer zo besmettelijk als COVID-19. Besmette kinderen lopen kans op ernstige complicaties, omdat de mazelen hun immuunsysteem ernstig aantast. Als een besmet patiëntje onbehandeld blijft, kunnen mazelen dodelijk blijken. Er bestaat een nochtans een goedkoop en heel efficiënt vaccin, dat mensen tientallen jaren kan beschermen.

23 miljoen kinderen gered door vaccin

Naar schatting van de Wereldgezondheidsorganisatie zouden tussen 2000 en 2018 wereldwijd 23,2 miljoen kinderen zijn gered door vaccinatie tegen de mazelen. Dat maakt het mazelenvaccin meteen tot een van de best mogelijke aankopen voor volksgezondheid.

Wat is nodig om mazelen te stoppen?

Om de strijd tegen deze dodelijke ziekte in te winnen is in de D.R. Congo een vaccinatiegraad van 95% nodig, met twee doses per kind. Daarnaast moeten regelmatige “opruimcampagnes” gehouden worden om ook degenen die door de mazen van het net geglipt zijn te vaccineren. En dat moet ook gebeuren in de meest ontoegankelijke gebieden. Maar we zijn daar nog heel ver van verwijderd.

Het MSF-noodhulpteam steekt een riviertje over in de gezondheidszone van Bosobolo. Het team gaat naar de gezondheidszone Bokanda Mission om toezicht te houden op de zorgverlening aan patiënten.
Het noodhulpteam steekt een riviertje over in de gezondheidszone van Bosobolo. Het team gaat van gezondheidszone naar gezondheidszone om patiënten te behandelen en kinderen te vaccineren. De motorfiets is vaak de beste manier om gekoelde vaccins te transporteren in D.R. Congo. © Franck Ngonga 

Dodelijke mix in D.R. Congo

In veel gezondheidszones in het land, voelt de strijd tegen mazelen soms aan als een eindeloze strijd. Er zijn serieuze tekortkomingen in het nationaal vaccinatie- en controleprogramma. Ook het zorgsysteem is vaak niet geavanceerd genoeg om een continue zorg van hoge kwaliteit te bieden. Bovendien stelt een zeer hoog geboortecijfer in het land elke dag nieuwe kinderen bloot aan het virus. Koppel dat aan pieken van onrust, onveiligheid en dus een slechte bereikbaarheid van de meest behoeftige bevolking en de dodelijke mix is compleet.

Lange termijn en korte termijn

Om mazelen op de lange termijn aan te pakken is het van cruciaal belang dat deze problemen worden opgelost. Op dit moment concentreren we ons ook op de onmiddellijke respons. We proberen zo de overdracht te vertraging, tijd te winnen en levens te redden.

Ingrijpen dankzij noodhulpfonds

Al onze mazelenprojecten in D.R. Congo worden gefinancierd door ons noodhulpfonds, dat ons in staat stelt onmiddellijk hulp te bieden aan slachtoffers van epidemieën (zoals mazelen of  COVID-19), natuurrampen of slachtoffers van conflicten (zoals in Mozambique). Enkel dankzij de steun van onze schenkers, kunnen onze teams snel reageren op noodsituaties en kunnen we onmiddellijk ingrijpen wanneer dat nodig is.