Onze covid-19-respons in Brazilië: we richten ons op daklozen en migranten in São Paulo en Boa Vista

In Sao Paulo screenen we daklozen voor covid-19 in het stadscentrum.
In Sao Paulo screenen we daklozen voor covid-19 in het stadscentrum. © Andre Francois, april 2020.

We reageren op COVID-19 in Brazilië. Onze teams werken in de grootste stad van het land, São Paulo, waar de meeste gevallen van de ziekte zich voordoen. We werken ook in Boa Vista, in het noorden van Brazilië, een gebied met een groot aantal Venezolaanse migranten en asielzoekers.

In São Paulo hebben onze teams activiteiten opgezet op plaatsen waar de dakloze bevolking aanwezig is. In Boa Vista werken ze met Venezolaanse migranten en asielzoekers die in precaire omstandigheden leven, met weinig ruimte en vaak zonder regelmatige toegang tot water. We staan ook klaar om in Rio de Janeiro aan de slag te gaan, opnieuw met kwetsbare bevolkingsgroepen. Een team is ook naar de Amazonestad Manaus gestuurd om te evalueren hoe we kunnen bijdragen aan de lokale inspanningen tegen COVID-19. 

Naast de grote complexiteit van de pandemie zelf, zijn verschillende bestuursniveaus het oneens met betrekking tot de fysieke afstand, met tegenstrijdige standpunten. "De ervaring van andere landen waar de pandemie vóór Brazilië aankwam, heeft aangetoond hoe belangrijk het is om fysieke afstand te nemen", zegt Ana de Lemos, directrice van Artsen Zonder Grenzen in Brazilië. "Het is belangrijk dat we het tempo van besmettingen zo veel mogelijk vertragen, zodat we het aantal ernstige patiënten dat de ziekenhuizen tegelijk bereikt, kunnen verminderen".

"Op momenten als deze is het cruciaal om een duidelijke oriëntatie te hebben, maar helaas zien we tegenstrijdige richtlijnen die de naleving van de noodzakelijke maatregelen in de weg staan", voegt de Lemos eraan toe.

Activiteiten in São Paulo

In Sao Paulo screenen we daklozen voor covid-19 in het stadscentrum. © Andre Francois, april 2020.
Een patiënt in Sao Paulo wordt medisch onderzocht door ons team. © Andre Francois, april 2020.

Sinds begin april richten we ons in São Paulo op daklozen, migranten en vluchtelingen, drugsgebruikers en ouderen. Deze groepen waren al voor de pandemie zeer kwetsbaar. De teams screenen vermoedelijke covid-19-patiënten, en verwijzen ernstige patiënten door naar ziekenhuizen. Het werk omvat ook voorlichting over hygiënemaatregelen en wordt uitgevoerd in samenwerking met de lokale autoriteiten en organisaties die al betrokken zijn bij de straatbevolking in São Paulo.

"Als we ze niet vroeg genoeg kunnen identificeren, zullen patiënten in ernstigere omstandigheden die op straat leven op straat sterven", zegt Ana Letícia Nery, de projectcoördinator van Artsen Zonder Grenzen in São Paulo.

Onze medewekers bezoeken ook opvangcentra, door de overheid gesubsidieerde restaurants en voedseldistributiecentra voor daklozen. Daarnaast geven we trainingen over het gebruik van beschermingsmiddelen voor gezondheidswerkers.

Activiteiten in Boa Vista

In Boa Vista, in de deelstaat Roraima, werken we ook met kwetsbare mensen, met name Venezolaanse migranten en asielzoekers. In de afgelopen jaren heeft Roraima een groot aantal migranten en asielzoekers opgevangen die Venezuela hebben verlaten. De teams bezoeken regelmatig informele opvangcentra waar een aanzienlijk deel van de migrantenbevolking woont. De capaciteit van de officiële opvangcentra, waar de omstandigheden voor huisvesting en hygiëne redelijk worden gehandhaafd, is ongeveer 7.000 mensen. Maar er zijn tienduizenden mensen voor wie geen plaats is in deze opvangcentra en die in spontane nederzettingen wonen, meestal overbevolkt, zonder toegang tot schoon water, riolering en elektriciteit. Andere migranten leven op straat. In die formele en informele opvangcentra doen we aan gezondheidsbevordering, breiden we de toegang tot water uit en delen we hygiënepakketten uit.

"Nog voor de komst van de pandemie was het gezondheidssysteem van Roraima al fragiel en deze situatie heeft de situatie nog verergerd", zegt Michael Parker, projectcoördinator in Boa Vista. "We proberen het lokale systeem te ontlasten, zowel wat betreft COVID-19 als andere ziekten."

De medische teams besteden speciale aandacht aan mensen die al ziek zijn, waardoor ze vatbaarder zijn voor besmetting met het nieuwe coronavirus. Het personeel zal ook trainingen geven over infectiepreventie en controlemaatregelen aan gezondheidsteams die zullen werken in het veldhospitaal dat door de staatsregering in Boa Vista is opgezet om COVID-19-patiënten in Roraima bij te staan.

Naast specifieke acties in de covid-respons blijft Artsen Zonder Grenzen de gewone projecten uitvoeren, waaronder medische consulten voor de eerstelijnsgezondheidszorg, geestelijke gezondheidssessies in officiële en informele opvangcentra en gezondheidsbevorderingsactiviteiten.