“Het leger komt vaak ’s nachts, soldaten overspoelen de buurt, breken onze huizen binnen, vernielen onze spullen en arresteren grote groepen mensen. Onze huizen worden in beslag genomen en afgebroken,” zegt Sari Ahmad uit Al Fakhiet in Masafer Yatta, in de Bezette Palestijnse Gebieden (OPT). “En de aanvallen door kolonisten zijn brutaler en dodelijker geworden. De meesten van hen zijn tegenwoordig gewapend en ze schieten om te doden.”
Sari, die aan diabetes lijdt, kreeg tot januari behandeling van de teams van Artsen Zonder Grenzen (AZG). Maar door het toenemende geweld en de beperkingen op de bewegingsvrijheid kunnen onze teams inmiddels tientallen mensen in nood niet meer bereiken.
In de voorbije weken heeft de dramatische escalatie van het conflict tussen de VS, Israël en Iran een nieuwe laag van geweld en angst toegevoegd in de OPT.
“Wanneer de sirenes afgaan, verzamelen we ons in de gang, weg van de ramen. In de verte horen we explosies over de heuvels wanneer projectielen worden onderschept,” zegt Yasmin Mohammad, AZG-medewerker in Hebron.
In tegenstelling tot Israëlische steden, waar schuilkelders en waarschuwingssystemen wijdverspreid zijn, hebben de meeste Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever geen toegang tot schuilplaatsen of beschermde ruimtes. Wanneer puin neerkomt, kunnen families weinig anders doen dan binnen blijven en hopen.
Terwijl de wereld haar blik richt op de rondvliegende raketten, hebben de Israëlische strijdkrachten hun militaire operaties op de Westelijke Jordaanoever opgevoerd. De meeste checkpoints blijven gesloten, waardoor alledaagse activiteiten nog tijdrovender of zelfs onmogelijk worden—en gepaard gaan met het risico op verwonding of de dood door onverwacht Israëlisch geweld.
We voelen dat de ruimte waarin we kunnen leven, bewegen en onze levens opbouwen steeds kleiner wordt, en dat terwijl de wereld wegkijkt
Het geweld door Israëlische kolonisten is toegenomen in verschillende delen van de Westelijke Jordaanoever. Bewoners melden dat kolonisten Palestijnse dorpen en landbouwgrond betreden terwijl ze openlijk wapens dragen, en Palestijnen aanvallen terwijl ze zich met de auto verplaatsen.
Tussen 7 oktober 2023 en 7 maart 2026 zijn 1.071 Palestijnen, onder wie 233 kinderen, gedood in de bezette Westelijke Jordaanoever en Jeruzalem, volgens de VNmensenrechtenorganisatie OHCHR. Alleen dit jaar al werden elf mensen gedood door kolonisten. “Het is schokkend en diep verontrustend,” zegt Salam Yousef, een AZGmedewerker op de Westelijke Jordaanoever.
“Ze vallen mensen aan en doden hen zonder gevolgen—het voelt alsof rechtvaardigheid niet meer bestaat, alsof onze levens niet meetellen,” zegt Yousef. “Vorige week schoten ze [Israëlische troepen] op een gezin van zes dat naar huis reed. Alleen twee zonen overleefden; zij zijn nu wees—hun familie werd voor hun ogen gedood; hun broertjes waren zeven en vijf jaar oud.”
Het wijdverbreide en gelaagde geweld heeft het leven voor Palestijnen volledig veranderd. Het gevoel dat er een existentiële dreiging boven hun hoofd hangt, weerspiegelt de realiteit die zich op de Westelijke Jordaanoever ontvouwt. “Het voelt alsof dit meer is dan een reeks losse incidenten. Het is een trage maar ingrijpende verschuiving: stap voor stap nemen Israëlische troepen en kolonisten het gebied over,” zegt Salam Yousef. “Het is angstaanjagend omdat we geen controle hebben en de wereld zich niet lijkt te bekommeren om wat ons overkomt.”
Ze voegt toe: “Als de wereld blijft wegkijken, zal de inkrimping van Palestijns land niet stoppen. Het zal gewoon doorgaan—checkpoint na checkpoint, weg na weg, huis na huis—tot iets dat ooit tijdelijk leek, permanent wordt.”
“De psychologische impact van deze omstandigheden is enorm,” zegt Elsa Salvatore, AZGpsychotherapeut in Nablus. “Het gaat niet alleen om fysiek geweld, door kolonisten of bij checkpoints. In onze sessies vertellen mensen vaak over de dagelijkse vernederingen en de constante onzekerheid. Ze worden hyperalert, slapen slecht en verwachten voortdurend dat er iets ergs gebeurt.
“De meeste mensen zijn gestopt met plannen maken. Velen hebben symptomen van posttraumatische stressstoornis (PTSS)—al is het eigenlijk geen ‘post’-trauma, want ze zitten nog midden in de traumatische omstandigheden,” zegt ze.
In een periode waarin geweld, onzekerheid en restricties op het dagelijks leven toenemen, is toegang tot gezondheidszorg essentieel. Maar in werkelijkheid gebeurt het tegenovergestelde: toegang wordt geblokkeerd of zwaar beperkt.
In gebieden zoals Masafer Yatta, ten zuiden van Hebron, worden ngo’s verhinderd om humanitaire hulp te verlenen omdat grote delen zijn aangemerkt als militair gebied. De bewegingsvrijheid wordt strikt gecontroleerd door de Israëlische troepen. Daardoor moesten we het aantal mobiele klinieken terugbrengen van 17 naar slechts 5 sinds september 2025; patiënten worden afgesneden van zelfs de meest basale medische zorg. “We voelen ons verlaten en vergeten. Niemand komt nog naar ons toe. Als we ziek worden, moeten we kilometers lopen. Soms blijven we gewoon thuis en proberen we de pijn te verdragen,” zegt een inwoner van Masafer Yatta.
De nieuwe, restrictieve regels van Israël dreigen de al beperkte hulp drastisch verder terug te schroeven. Omdat de registratie van AZG—samen met 36 andere ngo’s—op 1 maart 2026 niet werd verlengd, hebben onze internationale medewerkers de OPT moeten verlaten. Onze Palestijnse collega’s blijven zorg verlenen, maar de toekomst van onze projecten op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook is onzeker. In Nablus, Jenin en Tulkarem zijn onze activiteiten ook sterk verminderd, door zowel veiligheidsproblemen als nieuwe administratieve hindernissen sinds 1 maart.
“Het idee dat de diensten van AZG zouden kunnen stoppen, maakt me bang en wanhopig,” zegt een van onze patiënten in Nablus.
Onze teams doen hun best om online psychosociale zorg te bieden, maar dat is geen volwaardig alternatief voor fysieke consultaties. Het werkt al helemaal niet voor slachtoffers van seksueel geweld, gezinnen met weinig middelen of patiënten met ernstige psychiatrische aandoeningen, zoals psychose.
Toegang tot gezondheidszorg is een basisbehoefte en een fundament voor veerkracht in gemeenschappen. Wanneer een zorgsysteem fragmenteert, vallen preventieve diensten weg, verergeren chronische aandoeningen en worden mensen kwetsbaarder. Te midden van de voortdurende humanitaire crisis in de OPT zal AZG zo lang mogelijk zorg blijven verlenen, en doen wat we kunnen.
Wat zich vandaag op de Westelijke Jordaanoever afspeelt, is noch onvermijdelijk, noch onzichtbaar. Het internationaal humanitair recht is duidelijk: als bezettende macht heeft Israël de wettelijke verantwoordelijkheid om burgers te beschermen en toegang tot medische zorg te garanderen. De werkelijkheid is allesbehalve dat. De leefomstandigheden voor Palestijnen zijn gevaarlijk en ronduit onmenselijk. “We willen gewoon veilig leven, onze kinderen zonder angst opvoeden en met waardigheid behandeld worden,” zegt Salam Yousef.
