België

Artsen Zonder Grenzen was twintig jaar lang actief in België, tussen 1989 en 2009. In vier steden, Verviers, Luik, Brussel en Antwerpen, werden activiteiten opgezet om de toegang tot gezondheidszorg voor kwetsbare bevolkingsgroepen te verzekeren.

Oorspronkelijk ging het vooral om daklozen, nadien om mensen zonder papieren. Eind 2009 werd er een tijdelijk vluchtelingenkamp opgezet in Brussel om de problematiek van opvang voor asielzoekers onder de aandacht te brengen.

Stadsprojecten

Enerzijds voerde Artsen Zonder Grenzen zelf medische en psychosociale consultaties uit, maar de voornaamste activiteit bestond erin om aan de bevoegde autoriteiten te tonen waar het systeem schortte en wat er eventueel aan gedaan kon worden. Het is immers niet aan Artsen Zonder Grenzen om permanente, structurele oplossingen te bieden in verband met gezondheidszorg, in België net zo min als elders ter wereld.

In 2000 kon Artsen Zonder Grenzen uit Verviers vertrekken, omdat duidelijk was dat het systeem intussen goed functioneerde. In Luik heeft de overheid het werk van Artsen Zonder Grenzen verdergezet, via de creatie van een Relais Santé, een onthaalstructuur die mensen zonder papieren toegang verschaft tot het bestaande gezondheidssysteem.

In Brussel verbeterde de situatie niet op dezelfde manier. Daar droeg Artsen Zonder Grenzen het project in 2008 over aan de organisatie Dokters van de Wereld. Ook in Antwerpen werd het project overgedragen aan Dokters van de Wereld, in 2009. Daarmee verdween het laatste project in België van Artsen Zonder Grenzen.

Vluchtelingenkamp in Brussel

In november 2009 zette Artsen Zonder Grenzen in het centrum van Brussel een vluchtelingenkamp op. Dat gebeurde om de aandacht te vestigen op de politieke impasse rond de opvang en accommodatie van asielzoekers in België.

De Europese en Belgische wetgeving schrijft voor dat asielzoekers opvang moeten krijgen wanneer ze een officiële asielaanvraag hebben ingediend. Maar de opvangcentra van de overheid zaten sinds een jaar overvol. Daardoor bleven asielzoekers niet alleen op straat staan, maar werd hen ook de toegang ontzegd tot andere rechten zoals gezondheidszorg.

Artsen Zonder Grenzen werd opgeroepen door een coalitie van ngo’s die druk wilden uitoefenen op de regering om haar haar wettelijke verantwoordelijkheden op te nemen. Herhaalde verzoeken aan de regering om de aanhoudende crisis in de huisvesting aan te pakken, waren onbeantwoord gebleven. Op 18 november 2009 zette een team van Artsen Zonder Grenzen een vluchtelingenkamp op in het centrum van Brussel.

Het kamp was symbolisch en nooit bedoeld als alternatief voor de door de Belgische regering georganiseerde opvang. De coalitie van ngo’s slaagde erin om de garantie te verkrijgen voor de opvang van 450 asielzoekers als tijdelijke noodmaatregel, bovenop de accommodatie die tegen eind december en in de loop van 2010 beschikbaar zou zijn.

Ondanks deze inspanningen houdt het opvangprobleem aan. Artsen Zonder Grenzen zal verder met andere ngo’s samenwerken om ervoor te zorgen dat de Belgische regering haar belofte houdt om aan de noden van migranten tegemoet te komen.

Waar kunnen kwetsbare groepen nu terecht?

Brussel: Dokters van de Wereld
COZO – Centrum voor Onthaal, Zorg en Oriëntatie
Artoisstraat 46 – 1000 Brussel
Voor afspraken: 02/513.28.97
Voor inlichtingen: 02/513.25.79
info.caso@medecinsdumonde.be

Vrije medische consultaties op maandag om 13u, op donderdag om 9u en op vrijdag om 13u. Op andere momenten op afspraak.

Antwerpen: Dokters van de Wereld
COZO – Centrum voor Onthaal, Zorg en Oriëntatie
Van Maerlantstraat 56 – 2060 Antwerpen
Tel 03/231.36.41
info.antwerpen@doktersvandewereld.be

Vrije medische consultaties op maandag om 9u en op donderdag om 13u. Op andere momenten op afspraak

Luik: Relais Santé
Place Saint-Jacques 13 – 4000 Luik
04/220.58.97
website

Verviers: OCMW
Rue du Collège 49 – 4800 Verviers
087/307.307
website