Tuberculose (TB) blijft een van de grootste gezondheidscrises ter wereld. Elk jaar lopen 10 miljoen mensen deze ziekte op. Hoewel tuberculose te voorkomen en te genezen is, sterven er jaarlijks 1,5 miljoen mensen aan. Tuberculose is wereldwijd de belangrijkste doodsoorzaak door infectieziekten.
Tuberculose (TB) is een bacteriële infectie die wordt veroorzaakt door de bacterie Mycobacterium tuberculosis. De ziekte treft vooral de longen, maar in mindere mate ook andere organen.
De longvorm is uiterst besmettelijk. De ziekte wordt via de lucht overgedragen wanneer mensen met longtuberculose hoesten, niezen of spugen. Het volstaat om enkele ziektekiemen in te ademen om besmet te raken.
Naar schatting is ongeveer een kwart van de wereldbevolking blootgesteld aan de tuberculosebacil. De meeste geïnfecteerde personen zullen echter geen ziekte ontwikkelen en sommigen zullen de infectie zelf elimineren. Mensen die drager zijn zonder ziek te zijn, kunnen tuberculose niet overdragen.
Het risico om de ziekte tijdens het leven te ontwikkelen wordt geschat op 5 tot 10 % voor geïnfecteerde personen. Dit risico neemt toe bij mensen met een verzwakt immuunsysteem, zoals mensen met hiv, ondervoeding of diabetes, of mensen die roken.
Waar mogelijk kiest AZG voor de meest effectieve medicijnen, behandelingen en therapeutische benaderingen, waarbij de mens centraal staat in de zorg. Deze verhogen de kans op genezing aanzienlijk.
We streven ernaar om:
De meeste geneesmiddelen die worden gebruikt om tuberculose te behandelen, bestaan al tientallen jaren. Sommige zijn oorspronkelijk niet voor tuberculose ontwikkeld en/of hebben toxische bijwerkingen. Er is dan ook dringend behoefte aan onderzoek naar nieuwe, kortere en effectievere behandelingen.
We nemen deel aan twee klinische studies, EndTB en PRACTECAL, om nieuwe behandelingen te vinden. De EndTB-studie heeft in oktober 2021 de laatste patiënten gerekruteerd. In dezelfde maand maakte de PRACTECAL-studie in zijn voorlopige resultaten bekend dat zijn volledig orale behandeling van zes maanden negen van de tien patiënten had genezen.
In lage- en middeninkomenslanden is de meest gebruikte test voor de diagnose van actieve tuberculose een microscopisch onderzoek van het sputum van de patiënt. Deze methode, die bijna 140 jaar geleden is ontwikkeld, detecteert slechts een klein deel van de gevallen. De ziekte kan hiermee doorgaans niet worden opgespoord bij kinderen en mensen die ook met hiv zijn geïnfecteerd en geen sputum kunnen produceren, noch bij mensen met een medicijnresistente vorm van tuberculose.
Er is een diagnostische test ontwikkeld, Xpert MTB/RIF, die we in veel van onze projecten gebruiken. Deze test kan echter niet worden gebruikt in veel contexten waar de middelen beperkt zijn.
Er moet dringend aandacht worden gevraagd voor het schrijnende gebrek aan investeringen in de bestrijding van tuberculose (tbc) bij kinderen. Jaarlijks lopen meer dan 1,2 miljoen kinderen tbc op, maar slechts 60% wordt gediagnosticeerd en behandeld. De rest blijft onzichtbaar in de statistieken, vaak omdat er geen toegang is tot geschikte diagnostische middelen.
Kinderen die in arme gebieden leven, vooral als ze in contact komen met volwassenen met TB, zijn het meest kwetsbaar. Er is meer geld nodig om eenvoudigere tests en kortere behandelingen voor kinderen te ontwikkelen en de toegang tot zorg te verbeteren.
Er is vooruitgang geboekt, met name met pediatrische formuleringen die gemakkelijker toe te dienen zijn. Maar deze vorderingen blijven voor veel kinderen ontoegankelijk vanwege hoge prijzen, gebrekkige toeleveringsketens en een gebrek aan politieke wil.
We benadrukken dat er dringend actie moet worden ondernomen om ervoor te zorgen dat de strijd tegen tuberculose bij kinderen niet langer wordt verwaarloosd. Duurzame investeringen zijn essentieel om levens te redden en de wereldwijde doelstellingen voor de uitroeiing van tuberculose te halen.
Door de lage prevalentie van tuberculose in Europa heeft deze ziekte niet de aandacht gekregen die ze van de overheid verdient. De Europese Unie (EU) en de Europese Economische Ruimte (EER) worden geconfronteerd met ernstige belemmeringen voor de toegang tot essentiële geneesmiddelen tegen tuberculose. Deze belemmeringen ondermijnen de inspanningen om de door de WHO aanbevolen behandelingen uit te breiden en brengen de doelstellingen voor de uitroeiing van tuberculose in gevaar.
Recente trends, die deels zijn beïnvloed door de gevolgen van de crisis in Oekraïne, hebben de dalende trend in de incidentie van tuberculose in sommige delen van de EU/EER omgebogen. Het aantal nieuwe gevallen van geneesmiddelenresistente tuberculose neemt toe, terwijl verouderde behandelingen blijven bestaan vanwege de slechte beschikbaarheid van geneesmiddelen. De toegang tot essentiële geneesmiddelen tegen tuberculose in de EU/EER wordt belemmerd door regelgevingsbelemmeringen, hoge prijzen, gefragmenteerde bevoorradingssystemen, het ontbreken van commerciële prikkels en belemmeringen op nationaal niveau. Dit zijn de belangrijkste belemmeringen voor de toegang tot tuberculosebehandeling in Europa:
