Nigeria

Het conflict in het noordoosten van Nigeria leek niet te bedaren in 2018. Ondertussen namen ook de onveiligheid en het geweld sterk toe in het centrum en noordwesten van het land.

Aan het einde van het jaar bevonden er zich 1,9 miljoen ontheemden en 7,7 miljoen mensen met nood aan humanitaire hulp in het noordoosten van Nigeria. Artsen Zonder Grenzen bleef in de loop van 2018 de slachtoffers van het geweld in de staten Borno en Yobe ondersteunen. Tegelijkertijd organiseerden we een waaier aan programma’s voor primaire en gespecialiseerde gezondheidszorg en grepen we in bij noodsituaties in het land.

Levensbelangrijke medische bijstand in het noordoosten

Een conflict tussen het leger en de oppositietroepen dat al bijna tien jaar aansleept heeft de bevolking in het noordoosten van Nigeria zwaar getroffen. Vele duizenden werden gedood of kwamen om door ondervoeding en makkelijk te behandelen ziekten zoals malaria vanwege een gebrek aan gezondheidszorg. Artsen Zonder Grenzen en andere ngo’s trachten de leemten in de dienstverlening te vullen, maar de onveiligheid werpt obstakels op. Alleen al in het laatste kwartaal van 2018 liep het aantal nieuwe ontheemden op tot 230.000 volgens de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR. 800.000 ontheemden bleven buiten het bereik van hulporganisaties.

Kinderen spelen net buiten het tentenkamp dat is opgezet voor ontheemde mensen die gevlucht zijn voor het geweld. © Igor Barbero, mei 2018.
Kinderen spelen net buiten het tentenkamp dat is opgezet voor ontheemde mensen die gevlucht zijn voor het geweld. © Igor Barbero, mei 2018.

Het leeuwendeel van de bijstand wordt geleverd in Maiduguri, de hoofdstad van de staat Borno. Die stad biedt onderdak aan een miljoen ontheemden, maar zelfs daar blijft de dienstverlening ontoereikend. Buiten Maiduguri leven de mensen in dorpen of enclaves die in handen zijn van het leger. Ze kunnen er niet aan visvangst of landbouw doen omdat hun bewegingsvrijheid beknot wordt. Bovendien kan er geen humanitaire bijstand verleend worden aan de mensen die in gebieden leven waar de oppositietroepen de plak zwaaien.

We beschikken over teams op verschillende plaatsen in de buurt van de staten Borno and Yobe. Zij ondersteunen spoedafdelingen, operatiezalen, kraamafdelingen, pediatrische afdelingen en andere afdelingen voor opgenomen patiënten. Verder organiseren ze voedselprogramma’s en vaccinatiecampagnes, verstrekken ze geestelijke gezondheidszorg, reproductieve gezondheidszorg, verzorging voor slachtoffers van geweld en seksueel geweld, naast hiv-tests en -behandelingen. We bieden ook hulp bij dringende overbrengingen naar Maiduguri en waken over de toegang tot voedsel, water en onderdak voor ontheemden.

In 2018 beheerden we ook mobiele klinieken op een ad-hocbasis in Gajigana, Gajiram en Kukawa.

In de loop van het jaar voerden onze teams meer dan 247.400 consultaties met ambulante patiënten uit, boden ze hulp bij meer dan 5.000 bevallingen en behandelden ze 15.700 ondervoede kinderen en 27.400 malariapatiënten.

Ons project in Bama biedt al sinds 2016 zorg aan ondervoede kinderen. © Copyright: Natacha Buhler/AZG, november 2018.
Ons project in Bama biedt al sinds 2016 zorg aan ondervoede kinderen. © Natacha Buhler/AZG, november 2018.

Noodhulp bij uitbraken van ziekten en migratiestromen

In maart stuurden we een team uit om het federale academische ziekenhuis van Abakaliki, in de staat Ebonyi, bij te staan om een van de grootste uitbraken van lassakoorts in de Nigeriaanse geschiedenis te bedwingen. We verbeterden de maatregelen ter preventie en controle van het besmettingsgevaar, sterkten de toezichts- en meldingssystemen aan, verstrekten hulp bij het klinisch beheer en voerden operationeel onderzoek uit om een oplossing te vinden voor deze slecht gekende virale hemorragische ziekte die vaak over het hoofd gezien wordt. We ondersteunden ook het algemene ziekenhuis van Akure en negen gezondheidscentra in de staat Ondo bij de bestrijding van de epidemie.

We boden een antwoord op uitbraken van cholera in de staten Borno, Yobe, Adamawa, Bauchi en Zamfara. Daar behandelden we in totaal 26.900 personen. We ondersteunden het ministerie van Volksgezondheid bij de organisatie van een campagne voor orale vaccinatie tegen cholera in de staat Bauchi. We dienden vaccinaties toe aan 332.700 personen in de staten Borno en Yobe.

Omdat het politieke geweld in het zuidwesten en noordwesten van Kameroen aanwakkerde, vluchtten meer dan 30.000 mensen naar Nigeria. In juni ondernamen we een noodinterventie in de staat Cross River om medische zorg en proper water te leveren aan vluchtelingen en gastgemeenschappen. Tegen het einde van het jaar hadden de teams meer dan 7.100 medische consultaties gehouden.

In de aanpalende staat Benue zijn honderdduizenden personen ontheemd door een etnisch conflict over natuurlijke rijkdommen. In februari reageerden we daarop door medische diensten te verstrekken in de kampen van Makurdi, Logo en Guma, en door activiteiten op te zetten rond watsan-voorzieningen.

Onze water- en sanitatiespecialisten installeren een waterpomp. Veilig en drinkbaar water is essentieel voor de bevolking en voor het vermijden van uitbraken van wateroverdraagbare ziektes. De teams installeren oa. ook boorgaten, reinigen waterbronnen en installeren latrines. © lbert Masias, november 2018.
Onze water- en sanitatiespecialisten installeren een waterpomp. Veilig en drinkbaar water is essentieel voor de bevolking en voor het vermijden van uitbraken van wateroverdraagbare ziektes. De teams installeren oa. ook boorgaten, reinigen waterbronnen en installeren latrines. © lbert Masias, november 2018.

Gezondheidszorg voor vrouwen en kinderen

Artsen Zonder Grenzen beschouwt het terugschroeven van de moeder- en kindsterfte in het hele land als een prioriteit. In 2018 beheerden we eerst pediatrische ziekenhuizen in Maiduguri, Damaturu en Monguno, en daarna ook in Bama, in het noordoosten. Daarbovenop verleenden we nog steeds integrale obstetrische noodhulp en neonatale zorg in het hoofdziekenhuis in Jahun, in de staat Jigawa.

In 2018 traden complicaties op bij 63% van de 16.000 zwangere vrouwen die opgenomen waren in het ziekenhuis van Jahun. Een gespecialiseerd team verrichtte 267 vesicovaginale ingrepen bij vrouwen met een obstetrische fistel. Die aandoening is het gevolg van een langdurige bevalling of een obstructie bij de bevalling. Er wordt ook primaire obstetrische noodhulp en neonatale zorg verleend in de drie gezondheidscentra die we in dat gebied ondersteunen.

Onze teams zijn daarnaast actief in twee ziekenhuizen in Port Harcourt. Daar leveren ze medische bijstand en psychosociale ondersteuning voor een toenemend aantal slachtoffers van seksueel geweld. In 2018 werden meer dan 1.400 personen behandeld. 61% van de patiënten was minderjarig.

In december beëindigden we ons project in de staat Anambra. Daar hadden we sinds november 2017 hulp geboden bij de opsporing en behandeling van malaria in eerstelijnszorgcentra en zeven gezondheidsposten in de township Okpoko. Binnen die tijdspanne werden bijna 6.000 personen getest op malaria en werden 3.500 patiënten behandeld. Alleen al in 2018 waren dat er 2.900, voornamelijk zwangere vrouwen en kinderen jonger dan vijf jaar.

In Sokoto ondersteunen we nog steeds het Noma Childrens’s Hospital. Dat ziekenhuis speelt in Nigeria een voortrekkersrol bij de behandeling van noma, een gangreeninfectie in het aangezicht die vooral kinderen treft. In 2018 verrichtten onze teams 150 chirurgische ingrepen op 117 patiënten. Daarnaast verstrekten ze geestelijke gezondheidszorg en organiseerden ze outreachactiviteiten bij de gemeenschap, meer toezicht en activiteiten rond sensibilisering en gezondheidspromotie.

Sinds 2010 behandelen we ook kinderen jonger dan vijf jaar voor loodvergifting. Die vergiftiging staat in verband met de ambachtelijke goudwinning in de staat Zamfara. Onze teams zijn werkzaam in de pediatrische afdeling met 99 bedden in het algemeen ziekenhuis van Anka en in vijf buurtklinieken in de omgeving. In 2018 behandelden we 800 patiënten per maand. We startten in 2015 een gelijkaardig project voor kinderen met een loodvergiftiging in de staten Rafi en Niger. Dat project werd halverwege 2018 overdragen aan de nationale gezondheidsautoriteiten. 

Artsen Zonder Grenzen en het ministerie van Volksgezondheid organiseerden in 2018 twee medische conferenties. De ene ging over noma, de andere over loodvergiftiging. Beide conferenties hadden als doel de mensen te sensibiliseren en meer aandacht van de overheid te vragen. De nadruk lag daarbij op preventie.