Open the menu

Sociale media

Vergeten crisis #3: het aanhoudende conflict in de Centraal-Afrikaanse Republiek

Interscolaire challenge #youthcares

 

YOUthcares?

Op deze themapagina vind je meer informatie over de humanitaire uitdagingen die van het conflict in de Centraal-Afrikaanse Republiek een vergeten crisis maken, in het kader van onze interscolaire challenge #YOUthCAREs. Wil je toch een andere crisis kiezen waarrond je wil werken of wil je meer info over hoe de challenge in z'n werk gaat? Klik dan hier.

Noot vooraf

Het project moet gericht zijn op de gevolgen van de conflicten (toegang tot gezondheidszorg, fysieke en geestelijke gezondheid enz.). Met andere woorden: het gaat erom de conflicten in de CAR te linken aan de gezondheid van de bevolking. Het is niet zozeer de bedoeling de conflicten zelf te analyseren en deze afzonderlijk te belichten. Het is evenmin de bedoeling de sociologische en politieke grondslagen van de conflicten te behandelen.

De Centraal-Afrikaanse Republiek ligt in centraal Afrika, net boven de evenaar, met voornaamste buurlanden D.R. Congo, Kameroen, Tsjaad en Zuid-Soedan. De hoofdstad van het land is Bangui. © Google Maps

Waarover gaat het?

Vijftien jaar lang zaaiden burgeroorlogen vernieling en verdeeldheid in de Centraal-Afrikaanse Republiek (CAR). Terwijl de bevolking amper de kans kreeg het geweld te boven te komen, woedt er sinds 2018 een nieuw conflict in het land en gaat een groot deel van de inwoners alweer gebukt onder opstoten van extreem geweld.

Sinds 2012 werden in totaal zes vredesakkoorden ondertekend en telkens weer met de voeten getreden. Grote delen van het land zijn vandaag in handen van gewapende groeperingen. In februari 2019 werd een nieuw vredesakkoord ondertekend door de regering en 14 gewapende groeperingen in het land. Toch houdt het geweld aan: bloedbaden, seksueel geweld, het afbranden van hele dorpen en ontheemdenkampen ...

kamp
Zo zag het ontheemdenkamp in Batangafo eruit na de aanval en brandstichting door gewapende mannen op 31 oktober 2018. 15 personen kwamen om het leven, 29 mensen raakten gewond, en 20.000 ontheemden sloegen op de vlucht. De helft van hen zocht zijn toevlucht in de regio waar AZG actief is. Foto: © Helena Cardellach

Eind 2019 telde het land 687.000 intern ontheemden (zie cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie) terwijl het aantal Centraal-Afrikaanse vluchtelingen in de buurlanden opliep tot 592.000. Zij verblijven voornamelijk in Tsjaad, Kameroen en de Democratische Republiek Congo.

Het conflict in de CAR wordt vaak te simplistisch voorgesteld als een conflict tussen christenen en moslims. De realiteit is veel complexer. Er zijn tal van verschillende groeperingen betrokken bij het conflict. Hoewel hun slachtoffers om etnische of religieuze 'criteria' geviseerd worden, ligt niet zozeer het geloof, maar vooral een identiteitskwestie aan de basis van het geweld (beschouwd worden als van Tsjadische dan wel Centraal-Afrikaanse origine).

hoezo, vergeten crisis?

Terwijl de conflicten talloze slachtoffers maken, beperken ze ook de toegang tot gezondheidszorg. De bijzonder hoge humanitaire behoeften in het land worden door de conflicten nog versterkt. Als neutrale en onpartijdige medische organisatie biedt Artsen Zonder Grenzen steeds zorg aan iedereen die dat nodig heeft, ongeacht aan welke kant van het conflict ze zich bevinden. Lees hier waarom.
In de CAR maakt vooral malaria vele slachtoffers bij kinderen jonger dan vijf. Volwassenen zijn er dan weer het vaakst getroffen door hiv/aids. De conflicten staan de toegang tot gezondheidszorg en andere essentiële diensten verder in de weg, terwijl die voor de meerderheid van de Centraal-Afrikaanse bevolking voorheen al erg beperkt was. Het nieuwe conflict dat in 2018 losbarstte, wierp bijkomende obstakels op naar verzorging, voedsel, water en onderdak.
De voorzieningen van Artsen Zonder Grenzen (AZG) werden bovendien al meermaals aangevallen, met een aanzienlijke impact op onze interventies. Die aanvallen eisen niet alleen mensenlevens. De daders stelen ook materiaal en ontvoeren patiënten. Bepaalde incidenten zijn zelfs zo ernstig dat we onze projecten tijdelijk moeten opschorten. Dat leidt eens te meer tot een beperktere toegang tot gezondheidszorg voor zij die onze hulp het hardst nodig hebben.

zorg
Door het geweld, de conflicten en de erbarmelijke staat van de wegen kreeg het dorp Mangina twee jaar lang geen toegang tot humanitaire hulp. AZG heeft er twee dagen lang een vaccinatiecampagne gevoerd. Door de onzekerheid in het land hebben heel wat gemeenschappen onvoldoende toegang tot gezondheidszorg, hoewel de behoeften bijzonder groot zijn. Foto: ©Victor Manjon/AZG.
1 / 2

WAt doet artsen Zonder grenzen in de centraal-afrikaanse republiek?

Verzorging voor slachtoffers van geweld

In 2019 verzorgden we een 2000-tal patiënten met verwondingen door vuur- of steekwapens. We boden ondersteuning aan de gezondheidscentra van Alindao en Mingala, in Basse-Kotto, waar het geweld tussen gewapende groeperingen aanhield, ondanks het vredesakkoord. In Bangui boden we medische en psychologische hulp aan 3230 overlevenden van seksueel geweld in het SICA-ziekenhuis dat we er in 2017 hebben opgetrokken en waar traumapatiënten terechtkunnen voor chirurgische zorgen. Daarnaast hebben we een nieuw project opgezet. Het kreeg de naam 'Tongolo', wat 'ster' betekent in het Sango, en biedt integrale zorgen voor slachtoffers van seksueel geweld, met specifieke aandacht voor mannen, kinderen en jongeren in de vier zorgvoorzieningen van Bangui.

rebellen
"De rebellen hebben zo veel leed veroorzaakt dat we geen andere keuze hadden dan onze stad Batangafo te ontvluchten en naar Bossangoa te trekken. Toen mijn zoon voor het eerst ziek werd, ging ik met hem naar het ziekenhuis. Ik wist niet eens wat ondervoeding was. Toen ik zag hoe zijn buik opzwol, besefte ik dat er iets mis was. We hebben sinds we op de vlucht sloegen niets kunnen kweken. Mijn man heeft geen werk. Voor voedsel zijn we aangewezen op de gulheid van anderen", vertelde Marina ons tijdens haar bezoek aan het AZG-ziekenhuis in Bossangoa. Foto: © Elisa Fourt/AZG.

De gezondheid van de vrouw beschermen

In Bangui ging onze aandacht vooral uit naar betere seksuele en reproductieve gezondheidszorg met het oog op minder aandoeningen en sterfgevallen als gevolg van obstetrische complicaties (complicaties tijdens de zwangerschap of bevalling). We focusten ook op de gevolgen van onveilige abortusingrepen, de voornaamste doodsoorzaak bij vrouwen op de materniteitsafdelingen in de stad waar we ondersteuning bieden. Verder boden we gezinsplanning aan om ongewenste zwangerschappen te voorkomen.

Strategieën voor een betere toegang tot gezondheidszorg

De onveilige situatie, voorraadtekorten, de lange afstanden naar gezondheidscentra en ook de vervoerskosten werpen obstakels op die de toegang tot adequate en snelle medische verzorging voor kinderen in de weg staan.

Daarom werken we strategieën uit die de verzorging dichter bij de woonplaats van de patiënten moeten brengen. We bieden onder meer steun aan gezondheidswerkers die patiënten met malaria of diarree testen en behandelen, maar sturen ook teams naar moeilijk bereikbare gebieden en ontheemdingskampen, zoals het kamp PK3 in Bria en de katholieke parochie in Bangassou. In 2019 hielpen onze teams meer dan 50.000 ontheemden en trokken ze naar gemeenschappen in afgelegen gebieden, zoals in Nzako, in de prefectuur Mbomou, waar de inwoners drie jaar lang gevangen zaten door het onophoudelijke geweld dat hen omringde.

AZG leverde geneesmiddelen, materiaal, personeel en technische opleidingen aan de gezondheidscentra, en bood ondersteuning in de spoed- en pediatrische afdelingen van de ziekenhuizen. Zo konden de meest ernstig zieke kinderen gratis gespecialiseerde verzorging krijgen.

e tweeling Dieu Merci en Dieu Bénit werd opgenomen op de afdeling intensieve zorgen van het ziekenhuis van Bossangoa, waar de zes maanden oude kinderen behandeld werden tegen malaria. Hun moeder, Germaine Voter, had haar kinderen eerst naar het gezondheidscentrum van Boguila gebracht toen ze plots koorts maakten. Daar werd meteen de diagnose van malaria gesteld, waarna de kinderen naar Bossangoa werden doorverwezen. "Het kwam niet als een verrassing. Ik ken de symptomen van malaria maar al te goed. Ze beefden en hadden een hogere lichaamstemperatuur dan gewoonlijk", vertelde Germaine aan AZG. Foto: © Elisa Fourt/AZG.
De tweeling Dieu Merci en Dieu Bénit werd opgenomen op de afdeling intensieve zorgen van het ziekenhuis van Bossangoa, waar de zes maanden oude kinderen behandeld werden tegen malaria. Hun moeder, Germaine Voter, had haar kinderen eerst naar het gezondheidscentrum van Boguila gebracht toen ze plots koorts maakten. Daar werd meteen de diagnose van malaria gesteld, waarna de kinderen naar Bossangoa werden doorverwezen. "Het kwam niet als een verrassing. Ik ken de symptomen van malaria maar al te goed. Ze beefden en hadden een hogere lichaamstemperatuur dan gewoonlijk", vertelde Germaine aan AZG. Foto: © Elisa Fourt/AZG.

Preventie redt levens. Daarom zetten we ook in op de ondersteuning van grootschalige en routinevaccinatiecampagnes. In de loop van het jaar hebben onze teams vaccinatiecampagnes gevoerd tegen difterie, tetanus, hepatitis B, kinkhoest, polio en mazelen bij kinderen in de prefectuur Vakaga. We hebben ook twee vaccinatiecampagnes opgezet in Pambolo, in het district Ouango.

De strijd tegen hiv en tuberculose

Onze teams stellen alles in het werk om hiv/aids-behandelingen zo toegankelijk mogelijk te maken in het kader van onze projecten in Carnot, Paoua, Boguila, Kabo, Batangafo en Bossangoa. We hebben gelijkaardige activiteiten opgezet in Bria, terwijl we in oktober een nieuw project lanceerden in Bangui om het aantal zieken en sterfgevallen door hiv/aids en tuberculose terug te dringen. Onze teams bieden eveneens verzorging, behandelingen en opleidingen aan in het universitaire ziekenhuis, terwijl ze ondersteuning bieden aan gezondheidszorgstructuren van partners.

Minder dan de helft van de 110.000 hiv-patiënten in de CAR kan op verzorging rekenen. In 2019 heerste in het land een nijpend tekort aan antiretrovirale middelen. Wij leverden toen een noodvoorraad aan het ministerie van Volksgezondheid en de medische structuren, terwijl ook onze gebruikelijke programma's in de strijd tegen hiv over voldoende voorraad bleven beschikken.

We hebben eveneens samengewerkt met het ministerie van Volksgezondheid om bijkomende gespreksgroepen voor patiënten op te richten, met het oog op het verlichten van dagelijkse problemen waar hiv-patiënten mee geconfronteerd worden, en om hun therapietrouw te ondersteunen. Zo gaan de leden van de groep beurtelings om de medicijnen voor zichzelf en de anderen, en hoeft niet iedereen zich elke keer opnieuw naar een gezondheidszorgvoorziening te begeven. De gespreksgroepen bieden bovendien een vorm van psychologische ondersteuning. De leden kunnen immers vrijuit over hun seropositiviteit praten.

Bekijk meer video's

Getuigenissen: langdurige conflicten in de Centraal-Afrikaanse Republiek

Explainervideo: de vergeten crisis in de Centraal-Afrikaanse Republiek

April 2018: hoe onze teams plots heel veel patiënten binnenkregen

Bankgegevens

  • IBAN: BE73 0000 0000 6060
  • BIC BPOTBEB1

Sociale media