Gaza: onze antwoorden op uw vragen

Alleen al in 2025 behandelden AZG-teams meer dan 100.000 traumapatiënten; stonden zij in voor de zorg van meer dan 400 ziekenhuisbedden; voerden zij 22.700 chirurgische ingrepen uit bij bijna 10.000 patiënten; verrichtten zij bijna 800.000 poliklinische consultaties; dienden zij 45.000 vaccinaties toe; begeleidden zij meer dan 10.000 bevallingen; boden zij meer dan 40.000 individuele sessies geestelijke gezondheidszorg en groepssessies aan voor meer dan 60.000 mensen; verdeelden zij meer dan 700 miljoen liter water en produceerden zij bijna 100 miljoen liter schoon water. Veel van de door AZG geleverde diensten zijn elders in Gaza grotendeels niet beschikbaar vanwege de vernietiging van het gezondheidssysteem.

Vanaf 1 januari 2026 is de registratie van AZG niet langer geldig en zullen wij onze activiteiten uiterlijk op 1 maart 2026 moeten stopzetten. Als AZG de toegang tot Gaza verliest, zullen honderdduizenden mensen de toegang tot cruciale medische zorg en water verliezen. Het vitale werk van AZG bereikt bijna een half miljoen mensen in Gaza.

In Gaza ondersteunt AZG momenteel zes openbare ziekenhuizen en runt het twee veldhospitalen. Daarnaast ondersteunen wij zeven centra voor algemene gezondheidszorg en beheren wij een residentieel voedingscentrum voor mensen met ondervoeding. AZG heeft recent zes nieuwe medische posten geopend waar wondzorg en andere algemene gezondheidsdiensten worden aangeboden.

AZG is sinds 1988 actief in Palestina.

Maandenlang heeft AZG tevergeefs geprobeerd een dialoog aan te gaan met de Israëlische autoriteiten over de verlenging van onze registratie om in Palestina te mogen werken. Wij blijven openstaan voor dialoog met de Israëlische autoriteiten om onze cruciale medische activiteiten in Gaza en de Westelijke Jordaanoever te behouden en om ervoor te zorgen dat AZG essentiële, levensreddende medische zorg kan blijven verlenen aan mensen in extreme nood, met waarborgen voor de veiligheid van onze teams. Over mogelijke vervolgstappen zouden wij onze Palestijnse collega’s raadplegen.

Door AZG en andere ngo’s te beschuldigen van niet-meewerken en door lastercampagnes tegen hulporganisaties te voeren, gebruikt Israël ongefundeerde aantijgingen om de toegang van Palestijnen tot cruciale zorg willekeurig te beperken en het werk van onafhankelijke organisaties ter plaatse te belemmeren. Dergelijke beschuldigingen dragen bij aan de delegitimisering van humanitaire hulpverleners die onder extreem moeilijke omstandigheden vitale zorg en diensten leveren.

Wij stellen vast dat deze beschuldigingen passen binnen een langdurig patroon van Israëlische autoriteiten om, samen met talrijke fysieke en bureaucratische obstakels, de toegang en levering van hulp aan Gaza te beperken. Gelijkaardige tactieken werden in 2024 gebruikt tegen UNRWA. Beschuldigingen worden ingezet om acties te rechtvaardigen die haaks staan op de beweringen van de Israëlische regering dat zij de levering van humanitaire hulp aan de Gazastrook faciliteert.

Sinds 1 januari 2026 is de registratie van AZG om in Gaza en de Westelijke Jordaanoever te werken, verlopen en dus niet langer geldig. Daarom zijn wij verplicht onze activiteiten uiterlijk op 1 maart 2026 stop te zetten.

Wij zoeken naar manieren om ervoor te zorgen dat onze humanitaire respons in Gaza en de Westelijke Jordaanoever kan worden voortgezet. Tegelijkertijd zijn wij in gesprek met de Israëlische autoriteiten om onze activiteiten te kunnen blijven uitvoeren. Het verhinderen daarvan vormt een directe schending van Resolutie 2720 van de VN-Veiligheidsraad, die oproept tot de onbelemmerde levering van humanitaire hulp aan burgers.

Voor 2026 heeft AZG naar schatting 100 tot 120 miljoen euro toegezegd voor onze humanitaire respons in Gaza.

AZG blijft volledig operationeel in Gaza en de Westelijke Jordaanoever en blijft kritieke medische zorg verlenen. Aangezien de registratie van AZG in Israël op 31 december 2025 is verlopen, zijn wij echter niet langer gemachtigd om voorraden in te voeren of internationaal personeel naar Gaza te laten reizen. Dit ontneemt onze medische teams broodnodige materialen en technische expertise.

Wij blijven ons inzetten voor hulp aan Palestijnen in Gaza en de Westelijke Jordaanoever en roepen de Israëlische autoriteiten op om hun beslissing over onze registratie terug te draaien en aanvaardbare operationele voorwaarden te creëren, waaronder garanties voor de veiligheid van AZG-medewerkers en patiënten.

In een poging om elke mogelijke optie – hoe beperkt ook – te onderzoeken om kritieke medische zorg te kunnen blijven leveren, heeft AZG de Israëlische autoriteiten op 23 januari geïnformeerd dat AZG, als uitzonderlijke maatregel, bereid zou zijn een afgebakende lijst met namen van Palestijnse en internationale medewerkers te delen, onder duidelijke voorwaarden en met de veiligheid van ons personeel als hoogste prioriteit. Dit standpunt werd bepaald na overleg met onze Palestijnse collega’s en met het duidelijke begrip dat geen enkele personeelsinformatie zou worden gedeeld zonder de uitdrukkelijke toestemming van de betrokken personen.

Ondanks herhaalde inspanningen werd echter duidelijk dat het niet mogelijk was om met de Israëlische autoriteiten overeenstemming te bereiken over de noodzakelijke concrete garanties. Deze omvatten onder meer dat personeelsinformatie uitsluitend zou worden gebruikt voor het aangegeven administratieve doel en geen risico zou vormen voor collega’s; dat AZG volledige zeggenschap zou behouden over alle personeelszaken en het beheer van medische humanitaire voorraden; en dat alle communicatie die AZG in diskrediet brengt en de veiligheid van het personeel ondermijnt, zou stoppen.

Als gevolg daarvan, en bij gebrek aan deze duidelijke garanties, hebben wij geconcludeerd dat wij in de huidige omstandigheden geen personeelsinformatie zullen delen. AZG blijft bereid voor verdere dialoog met de Israëlische autoriteiten om onze cruciale medische activiteiten in Gaza en de Westelijke Jordaanoever te behouden en om levensreddende medische zorg te blijven leveren aan mensen in extreme nood.

Nee, wij hebben op geen enkel moment een lijst van onze nationale of internationale medewerkers overhandigd aan de Israëlische autoriteiten als onderdeel van dit registratieproces.

Het uitzetten van AZG, samen met tientallen andere humanitaire organisaties, zou honderdduizenden mensen beroven van essentiële medische zorg. AZG is een van de weinige internationale organisaties die in staat is getuige te zijn van en zich uit te spreken over de aanhoudende genocide, en als wij moeten vertrekken, verliezen wij deze mogelijkheid.

De Israëlische autoriteiten hebben humanitaire organisaties, waaronder AZG, voor een onmogelijke keuze gesteld: het delen van informatie over ons personeel of het in stand houden van kritieke medische zorg in een context van enorme humanitaire noden en extreem geweld tegen zorgverleners.

Door deze onmiddellijke dreiging van sluiting van onze projecten, wilde AZG alle mogelijke kansen onderzoeken om medische zorg in Gaza en de Westelijke Jordaanoever te blijven verlenen. Daarom hebben wij de Israëlische autoriteiten schriftelijk laten weten dat wij, als uitzonderlijke maatregel onder uitzonderlijke omstandigheden, bereid zouden zijn een afgebakende personeelslijst te verstrekken, onder duidelijke voorwaarden en met personeelsveiligheid als kernpunt.

Wij hebben geen persoonlijke gegevens van onze collega’s gedeeld. Ondanks herhaalde pogingen bleek het onmogelijk om met de Israëlische autoriteiten overeenstemming te bereiken over de vereiste concrete garanties. Daarom hebben wij, bij gebrek aan deze garanties, besloten om in de huidige omstandigheden geen personeelsinformatie te delen.

Dit proces omvatte dialoog binnen teams en, vooral, met onze Palestijnse collega’s, waarbij hun perspectieven en zorgen werden meegenomen, onder meer met betrekking tot hun persoonlijke veiligheid en de gevolgen van een mogelijke terugtrekking van AZG.

Gedurende het hele proces benadrukten wij dat geen enkele informatie zou worden gedeeld zonder de instemming van de betrokken persoon en dat er geen druk mocht worden uitgeoefend op wie dan ook met betrekking tot beslissingen die invloed hebben op het voortzetten van de activiteiten van AZG in Gaza en de Westelijke Jordaanoever. Er werd benadrukt dat niet deelnemen geen gevolgen zou hebben voor iemands tewerkstelling bij AZG.

Wij hebben verschillende kanalen gebruikt om feedback van personeel te verzamelen, waaronder focusgroepgesprekken, individuele gesprekken, enquêtes en bijeenkomsten in townhall-stijl. In deze gesprekken uitten collega’s een brede waaier aan zorgen, waaronder veiligheidsrisico’s en onzekerheid over de gevolgen voor onze humanitaire principes. Sommigen maakten zich zorgen over mogelijke repercussies van het delen van hun gegevens, terwijl anderen zich afvroegen of meewerken zou leiden tot registratie of juist tot nieuwe eisen.

Wij erkennen de beperkingen en moeilijkheden voor onze Palestijnse collega’s om in deze door Israëlische autoriteiten opgelegde context van dwang werkelijk geïnformeerde toestemming te geven. Israël heeft AZG en onze Palestijnse collega’s bewust voor een onmogelijke keuze geplaatst: óf wij verstrekken informatie over onze collega’s, óf wij riskeren om honderden duizenden Palestijnen in de steek te laten die vitale medische zorg nodig hebben. Het ontbreken van garanties van de Israëlische autoriteiten maakt het bovendien onmogelijk voor ons personeel om te weten waarvoor zij precies zouden instemmen indien zij hun naam zouden geven.

Ondanks de uitdagingen rond toestemming was het niet mogelijk, noch aanvaardbaar, om beslissingen te nemen zonder overleg met onze Palestijnse collega’s. Wat werd uitgevoerd was een consultatie, geen overdracht van institutionele verantwoordelijkheid. Het was nooit de bedoeling onze collega’s de last van een ondraaglijke beslissing te laten dragen, maar wel om hun standpunten te horen over een kwestie die van existentieel belang is voor hun veiligheid en werk.

Ja, wij bieden financiële ondersteuning aan alle families van AZG-medewerkers die door Israëlische troepen zijn gedood. Wij staan in contact met alle families om hen te ondersteunen, onder meer door juridische en financiële hulp en ziektekostenverzekering voor afhankelijken te bieden, en wij zullen dit blijven doen.

AZG neemt deze beschuldigingen ernstig. AZG zou nooit bewust mensen in dienst nemen die betrokken zijn bij militaire activiteiten. Elke medewerker met banden met een gewapende groepering zou een ernstig risico vormen voor ons personeel en onze patiënten. Daarom moeten alle AZG-medewerkers, waar wij ook actief zijn, zich verbinden aan het AZG-Handvest, dat strikte naleving van humanitaire principes, onafhankelijkheid en medische ethiek omvat.

Wervingsprocedures omvatten grondige *due diligence*, achtergrond- en referentiecontroles, verificatie van cv’s en proefperiodes. AZG heeft in deze context een versterkt screenings- en controleproces ingevoerd voor alle aangeworven medewerkers. Zoals overal werkt AZG strikt volgens de principes van neutraliteit, onpartijdigheid en onafhankelijkheid, en verleent het medische zorg uitsluitend op basis van nood, ongeacht politieke autoriteit of affiliatie. Onze steun aan het gezondheidssysteem in Gaza is puur humanitair en op geen enkele wijze ideologisch.

AZG werkt samen met het ministerie van Volksgezondheid in Gaza, dat deel uitmaakt van de civiele administratie van Hamas. De huidige lastercampagne van Israëlische autoriteiten tegen hulporganisaties beweert dat “AZG informatie deelt met een terroristische organisatie”, terwijl coördinatie met medische autoriteiten standaardpraktijk is op elke plaats waar wij actief zijn. Deze lastertactieken proberen de aandacht af te leiden van de humanitaire catastrofe ter plaatse. Zoals overal werkt AZG strikt volgens de principes van neutraliteit, onpartijdigheid en onafhankelijkheid en verleent het medische zorg uitsluitend op basis van nood, ongeacht politieke autoriteit of affiliatie.

Onze operaties zijn onafhankelijk, transparant en worden strikt gemonitord. Een evaluatie van USAID heeft geen bewijs gevonden van grootschalige omleiding van humanitaire hulp door Hamas in Gaza. Ook hoge officieren van het Israëlische leger hebben erkend dat er geen bewijs is van systematische, grootschalige omleiding van humanitaire hulp door Hamas in Gaza.

Sinds het begin van deze oorlog is het aantal vrachtwagens met medicijnen, voedsel en water dat Gaza is binnengekomen volstrekt ontoereikend in verhouding tot de omvang van de vernietiging en de noden. In de afgelopen twee jaar hebben wij gecommuniceerd en gedocumenteerd hoe de humanitaire toeleveringsketen naar Gaza door Israëlische autoriteiten effectief is verstikt. Er zijn langdurige bureaucratische procedures en lijsten met “dual-use”-goederen ingevoerd. Het verbod op “dual-use”-goederen is de reden waarom sommige items Gaza niet mochten binnenkomen, waaronder scalpels en zuurstofgeneratoren.

Wij waren geschokt door de massamoord op 1.200 mensen in Israël door Hamas, en wij veroordelen deze aanvallen ondubbelzinnig. Wij zijn geschokt door de spiraal van geweld en de tragedies aan beide zijden. Onze communicatie wordt gedreven door wat onze medische teams ter plaatse zien en door hun werk in de medische faciliteiten die wij ondersteunen. Daarom hebben wij ons uitgesproken over de aanhoudende genocide in Gaza. Wij spreken ons uit wanneer wij onaanvaardbaar lijden, aanvallen op zorginstellingen, ontzegging van toegang tot gezondheidszorg en het falen van strijdende partijen om burgers te beschermen waarnemen.

Gedurende onze activiteiten in Gaza sinds 7 oktober 2023 zijn wij nooit een patiënt tegengekomen die werd gepresenteerd als een van de gijzelaars. Ons werk als artsen is het verlenen van zorg aan iedereen die die nodig heeft, elke patiënt is een patiënt. Het is een fundamenteel principe van de medische ethiek om medische zorg te verlenen in het beste belang van elke patiënt. Wij voelen mee met het lijden van degenen die op 7 oktober 2023 werden gegijzeld, evenals met de wanhoop van hun dierbaren. Niet alleen sinds oktober 2023, maar in alle contexten en in elke conflictsituatie roept AZG op tot de bescherming van burgers.

Verenigd onder één handvest brengen AZG-teams gezondheidswerkers, logistiek personeel en administratieve medewerkers van tientallen nationaliteiten samen, zowel internationale als lokaal aangeworven collega’s. Na het beoordelen van de noden van getroffen gemeenschappen verlenen wij hulp in overeenstemming met medische ethiek en de principes van humanitaire actie.

Onpartijdigheid vormt de hoeksteen van de missie van AZG. Wij leveren hulp zonder discriminatie en geven prioriteit aan degenen die het meest acuut risico lopen. AZG opereert in een geest van neutraliteit en kiest geen partij in gewapende conflicten. Wij kunnen echter publiekelijk obstakels voor ons humanitair werk en schendingen van het internationaal recht aanklagen en bekritiseren.

In conflictsituaties legt AZG getuigenis af van het lot van slachtoffers, in het bijzonder burgers, en in dat opzicht zijn wij uitgesproken.

Onze teams rapporteren wat zij met eigen ogen zien en zelf meemaken in Gaza en de Westelijke Jordaanoever. Talrijke waarnemers, juridische experts, mensenrechtenorganisaties en verschillende rapporten van de Verenigde Naties beschrijven eveneens de totale vernietiging van de Gazastrook. Dit omvat de ontmanteling van het gezondheidssysteem door Israël, het beleg dat aan het gebied is opgelegd, de minachting voor burgers en civiele infrastructuur en de door mensen veroorzaakte hongersnood, die allemaal deel uitmaken van een genocidale campagne.

Artsen Zonder Grenzen heeft het moeilijke besluit genomen om alle niet-kritieke medische operaties in het Nasser-ziekenhuis, de grootste functionele faciliteit in Gaza, met ingang van 20 januari 2026 op te schorten omwille van bezorgdheid over het beheer van het gebouw, het waarborgen van de neutraliteit ervan en inbreuken op de veiligheid.

De afgelopen maanden hebben patiënten en AZG-personeel in het Nasser-ziekenhuis in Khan Younis gewapende mannen, sommigen gemaskerd, gezien in verschillende delen van het grote ziekenhuisterrein. Dit was niet in gebieden waar AZG actief is, maar in andere delen van het ziekenhuisterrein. Sinds het staakt-het-vuren hebben AZG-teams een toename gemeld van onaanvaardbare praktijken, waaronder de aanwezigheid van gewapende mannen, intimidatie, willekeurige arrestaties van patiënten en een recente situatie waarin het vermoeden bestond dat er wapens werden vervoerd. Deze incidenten vormen een ernstige bedreiging voor de veiligheid van onze teams en patiënten.

AZG heeft zijn ernstige bezorgdheid formeel kenbaar gemaakt aan de relevante autoriteiten en benadrukt dat dergelijke schendingen onverenigbaar zijn met de medische missie van AZG. Ziekenhuizen moeten neutrale, civiele ruimtes blijven, vrij van militaire aanwezigheid of activiteiten, om veilige en onpartijdige medische zorg te kunnen bieden.

De bezorgdheid van AZG wordt nog versterkt door eerdere aanvallen op ziekenhuizen tijdens het conflict, waarbij gezondheidsinstellingen regelmatig en opzettelijk het doelwit waren van de Israëlische strijdkrachten, met dodelijke slachtoffers en schade aan de infrastructuur tot gevolg. AZG roept alle gewapende groeperingen, evenals de Israëlische strijdkrachten, op om medische faciliteiten te respecteren en de bescherming van personeel en patiënten te waarborgen.