Zoek- en reddingsacties

Artsen Zonder Grenzen doet aan zoek- en reddingsacties omdat mensenlevens op het spel staan. De centrale Middellandse Zee blijft één van de dodelijkste migratieroutes ter wereld, met meer dan 26.000 doden en vermisten sinds 2014. Terwijl Europese landen hun verantwoordelijkheid voor een proactief reddingsmechanisme ontlopen, blijven ngo’s deze leegte opvullen.

Onze inzet is een humanitaire en juridische plicht. Mensen die uit Libië vluchten, zoeken veiligheid maar worden onderweg geconfronteerd met extreme risico’s. Terugkeer naar Libië is geen optie: mensen op de vlucht worden daar blootgesteld aan zwaar fysiek en mentaal geweld, afpersing en willekeurige opsluiting in erbarmelijke omstandigheden, met grote gevolgen voor hun gezondheid. Hen naar dergelijke contexten terugbrengen zou het internationaal maritiem, humanitair en vluchtelingenrecht schenden.

Al onze reddingsacties nemen plaats in de internationale wateren van de centrale Middellandse Zee tussen Libië, Malta en Italië, waar de meeste probleemsituaties met boten voorkomen. Gewoonlijk zoeken we naar boten in nood tussen de 24 en 40 zeemijl van de kust van Libië.

Iedereen. We helpen kinderen, volwassenen, mannen en vrouwen. Ongeacht wie ze zijn, iedereen die wij helpen op zee bevindt zich in een kwetsbare positie. We zien mensen van over de hele wereld de gevaarlijke tocht ondernemen; onder andere uit Bangladesh, Eritrea, Syrië, Nigeria, Egypte, Gambia, Ivoorkust, Soedan en Pakistan.

Toch hebben ze allemaal één ding gemeen: ze hebben tijdens hun reis extreme omstandigheden moeten doorstaan.

Na elke reddingsactie horen we ontelbare verhalen van de mensen op de boot, die martelingen, seksueel geweld, opsluiting en andere vormen van mishandeling hebben meegemaakt.

Vluchtelingennetwerken in Libië worden gedomineerd door milities, smokkelnetwerken, criminele bendes en privépersonen. Veel van de mensen die we redden hebben nood aan internationale bescherming of zijn bijzonder kwetsbaar, zoals niet-begeleide kinderen, alleenstaande en zwangere vrouwen, mensen met een beperking of mensen met ernstige medische aandoeningen.

Onze medische hulp

Direct na een reddingsactie identificeert ons medisch team eerst wie onmiddellijke hulp nodig heeft en behandelt hen in de spoedeisende hulp aan boord. Veel mensen hebben brandwonden door brandstof, ontstaan door langdurig contact met een mengsel van benzine en zout water in overvolle boten. Dokters behandelen daarnaast vaak luchtweginfecties, huidaandoeningen, algemene pijnklachten en zeeziekte.

Vrouwen, en vooral zwangere vrouwen, krijgen aangepaste zorg van de aanwezige vroedvrouw. Voor de ernstigste gevallen is medische evacuatie mogelijk, in samenwerking met de maritieme autoriteiten, via helikopter of boot.

Onze psychologische hulp

Al het personeel van Artsen Zonder Grenzen aan boord is getraind in psychologische eerste hulp, met een psycholoog beschikbaar voor intensievere ondersteuning. Tijdens consultaties horen onze teams vaak schrijnende verhalen: mensen die gemarteld of mishandeld zijn, seksueel geweld hebben meegemaakt en alles hebben moeten achterlaten. Velen zagen familie, vrienden of reisgenoten sterven op zee of tijdens de gevaarlijke tocht door de woestijn.

Artsen Zonder Grenzen is een onafhankelijke medische humanitaire organisatie. Onze activiteiten worden grotendeels gefinancierd door individuele donateurs die kleine bedragen bijdragen. Dit garandeert onze operationele onafhankelijkheid en flexibiliteit, zodat we onmiddellijk kunnen reageren op de meest urgente crises en medische hulp kunnen bieden aan mensen getroffen door conflict, epidemieën, rampen of uitsluiting van gezondheidszorg. Sinds juni 2016 accepteert Artsen Zonder Grenzen geen middelen meer van de Europese Unie en lidstaten die beleid voeren dat vluchtelingen ontmoedigt of in gevaar brengt.

Eenmaal in Europa worden mensen geconfronteerd met gevaarlijke grensovergangen, mishandeling door autoriteiten en erbarmelijke leefomstandigheden, vaak buiten, ook tijdens de winter. In Italiaanse migrantenkampen ervaart een kwart van de bewoners slechte hygiëne, terwijl in nabijgelegen nederzettingen meer dan één op de tien geen toegang heeft tot schoon drinkwater.

In België, Frankrijk, Griekenland, Italië en Servië bieden onze teams medische en psychologische hulp, onderdak, water, sanitaire voorzieningen en basisbenodigdheden in opvangcentra, informele kampen en transitlocaties. In Parijs ondersteunen we niet-begeleide minderjarigen via een dagcentrum, waar ze medische zorg, administratieve hulp en rustmomenten krijgen. In Athene runnen we gespecialiseerde centra voor overlevenden van marteling, veelal mensen die over zee naar Europa zijn gevlucht op zoek naar veiligheid en bescherming.