Iran: ondanks het staakt-het-vuren blijft de toegang tot essentiële medische zorg kwetsbaar
Ruim zeven weken na het uitbreken van het conflict in Iran schalen teams van Artsen Zonder Grenzen (AZG) hun medische hulp in Teheran op, terwijl ze in andere delen van het land blijven inspelen op toenemende zorgnoden. Het huidige staakt-het-vuren zorgt voor enige ademruimte, maar voor veel mensen blijft toegang tot noodzakelijke gezondheidszorg onzeker.
Vóór het uitbreken van de oorlog voerde AZG activiteiten uit in Zuid-Teheran, Mashhad en de provincie Kerman, voornamelijk gericht op eerstelijnsgezondheidszorg voor mensen die moeilijk toegang hebben tot gezondheidsdiensten, in het bijzonder Afghaanse vluchtelingen.
Op het hoogtepunt van het geweld, tijdens een periode van intense bombardementen, moest AZG zijn activiteiten in de kliniek in Zuid-Teheran tijdelijk opschorten. Deze kliniek is inmiddels heropend en AZG heeft toestemming gekregen om de kliniek te laten functioneren als een geavanceerde medische post, waar indien nodig gewonden kunnen worden ontvangen en patiënten in kritieke toestand gestabiliseerd. De dienstverlening is bovendien uitgebreid naar alle Iraniërs, en sinds het staakt-het-vuren is het aantal consultaties verdubbeld. Momenteel worden dagelijks ongeveer 250 patiënten in de kliniek behandeld.
Eerstelijnsgezondheidszorg is vaak een van de eerste diensten die tijdens noodsituaties worden verstoord, terwijl ze tegelijk tot de meest essentiële behoren. Mensen hebben nog steeds behandeling nodig voor veelvoorkomende ziekten en voor chronische aandoeningen zoals diabetes en hoge bloeddruk. En vooral na het trauma van oorlog zullen velen mentale gezondheidszorg nodig hebben.
Om de toegang tot eerstelijnsgezondheidszorg verder uit te breiden, is AZG van plan een tweede kliniek te openen in Zuid-Teheran.
De klinieken van AZG in de stad Kerman, in het zuidoosten van het land, behandelen eveneens ongeveer 150 patiënten per dag en bieden essentiële eerstelijnsgezondheidszorg. Naar schatting wonen er 200.000 Afghaanse vluchtelingen in de buitenwijken van de stad, en AZG is een van de weinige medische organisaties die hen gezondheidszorg biedt.
In Mashhad, in het noordoosten van Iran nabij de grens met Afghanistan, blijft AZG gezondheidszorg verlenen, waaronder geestelijke gezondheidszorg, aan meer dan 160 patiënten per dag in de kliniek in het district Golshahr, waar het merendeel van de Afghaanse vluchtelingen in Mashhad woont.
Op alle locaties biedt AZG een breed scala aan medische activiteiten, waaronder seksuele en reproductieve gezondheidszorg, screening en behandeling van infectieziekten zoals hepatitis C, geestelijke gezondheidszorg, behandeling van chronische aandoeningen en doorverwijzingen naar gespecialiseerde zorginstellingen.
Een zorgsysteem onder extreme druk
Hoewel delen van het zorgsysteem blijven functioneren, heeft de oorlog de gezondheidszorg in Iran onder extreme druk gezet, met ziekenhuizen, klinieken en ambulances die werden getroffen en beschadigd.
Tot 15 april had de Wereldgezondheidsorganisatie 24 aanvallen op de gezondheidszorg in Iran bevestigd, wat extra druk legt op het zorgsysteem en op humanitaire hulpverleners.
“Iran is ook sterk afhankelijk van lokaal geproduceerde medicijnen, en de farmaceutische productie is als direct gevolg van deze oorlog ernstig verstoord,” zegt Simonyan. “We zien dat steeds meer mensen worden getroffen door een tekort aan toegang tot essentiële geneesmiddelen.”
Als reactie hierop heeft AZG medicijnen en medische voorraden gedoneerd — waaronder kits voor pediatrische zorg en traumazorg — die via de Iraanse Rode Halve Maan worden verspreid en gebruikt. Daarnaast schonk AZG ook essentiële goederen, zoals dekens, kussens en hygiënekits, eveneens via de Iraanse Rode Halve Maan, om mensen die door de crisis zijn getroffen te ondersteunen.
Nu de crisis haar derde maand nadert, blijft AZG klaarstaan om zijn activiteiten verder aan te passen en op te schalen in functie van de zich ontwikkelende medische noden, in samenwerking met de autoriteiten.
“Burgers blijven de hoogste prijs betalen voor deze oorlog,” zegt Simonyan. “Volledig respect en bescherming van medische voorzieningen en gezondheidswerkers is cruciaal om ervoor te zorgen dat mensen altijd en overal toegang hebben tot zorg wanneer zij die nodig hebben.”
