Somalië en Somaliland: droogte in de Hoorn van Afrika, een vicieuze cirkel voor Somaliërs

Somalië en Somaliland worden momenteel geconfronteerd met een van de ergste droogtes in decennia. Ernstige watertekorten hebben zowel de oogsten doen mislukken als de veestapel gedecimeerd. Nu ook de voedselprijzen stijgen, dreigt een voedsel- en een gezondheidscrisis.

Le docteur Ahmed Ilyas, médecin MSF, examine le bébé Saidya au BRH soutenu par MSF à Baidoa, dans l'État du Sud-Ouest, en Somalie.
AZG-arts Ahmed Ilyas onderzoekt baby Saidya in het door AZG ondersteunde ziekenhuis in Baidoa, zuidwestelijke deelstaat, Somalië. © Dahir Abdullahi, 11 mai 2022

Crisis na crisis, Somalië zit in een neerwaartse spiraal 

De droogte heeft, samen met herhaalde uitbarstingen van geweld en gevechten, duizenden mensen gedwongen hun huizen te ontvluchten naar de steden, op zoek naar voedsel en water. Veel mensen hebben ook hun toevlucht gezocht in kampen voor binnenlandse ontheemden, waar eveneens een gebrek is aan toiletten en schoon water.

Wanhopige situatie voor Somaliërs

"De Somaliërs worden geconfronteerd met de ene crisis na de andere", zegt Djoen Besselink, landcoördinator van AZG in Somalië. "Sommige mensen vertellen ons dat ze voor de onmogelijke keuze staan om één kind te laten sterven om zo een ander kind te redden."

Grootste mazelenuitbraak ter wereld momenteel in Somalië

Gewone, te voorkomen ziekten zoals mazelen en diarree, tieren welig en zijn de belangrijkste doodsoorzaken onder kinderen. Tekorten aan water en voedsel hebben ideale omstandigheden geschapen voor het uitbreken van besmettelijke ziekten en ondervoeding bij kinderen.

Somalië en Somaliland worden geconfronteerd met de grootste uitbraak van mazelen ter wereld momenteel. Bovendien worden verschillende districten getroffen door cholera, die de humanitaire en medische diensten volledig in haar greep houdt en vooral kinderen treft.

Meer dan 2.500 kinderen behandeld voor mazelen

“In februari behandelde ons ziekenhuis in Baidoa alleen al meer dan 2.500 kinderen met mazelen”, zegt dokter Abubabkr Bakri, programmamanager van AZG in Somalië. Tussen begin dit jaar en half mei werden in verschillende ziekenhuizen bijna 6.000 vermoedelijke gevallen van mazelen onderzocht.

Ook ondervoeding zorgt voor acute noodsituatie

"We behandelen ook veel kinderen met acute ondervoeding”, gaat Bakri verder. “Onze 20 mobiele therapeutische voedingsklinieken in Baidoa zien tussen de 700 en 1.000 kinderen per week. 30 % van hen lijdt aan ernstige acute ondervoeding: dit betekent dat we ons inderdaad in een acute noodsituatie bevinden.”

Moeilijk om de afgelegen ontheemdenpopulatie te bereiken

De medische en humanitaire respons op de verschillende overdraagbare ziekten en de ondervoeding bij kinderen in Somalië en Somaliland is een enorme uitdaging, waarbij de toegang tot ontheemde bevolkingsgroepen of tot degenen die in afgelegen gebieden wonen, moeilijk blijft.

In Baidoa, Mudug, Jubaland, Hargeisa en Las Anod vertelden de patiënten ons dat zij humanitaire hulp nodig hadden om te overleven. Veel mensen beschreven ons hun schrijnende reis op zoek naar hulp. Sommige families lopen maar liefst 20 dagen, tot 150 kilometer om zorg te bereiken. Vaak overleven sommige familieleden die reis niet.

We verwachten nog eens 1,4 miljoen ontheemden in de komende maanden

Naar schatting zijn in totaal 4,9 miljoen mensen getroffen door extreme droogte. Bijna 700.000 mensen zijn sinds begin 2021 opnieuw ontheemd geraakt, waarvan 300.000 alleen al in januari en februari van dit jaar. Verwacht wordt dat de komende maanden nog eens 1,4 miljoen mensen ontheemd zullen raken, waardoor de reeds overvolle kampen en steden overbevolkt zullen raken en de zoektocht naar hulpbronnen nog groter zal worden.