Het grootste gezondheidsprobleem in Palestina is de Israëlische bezetting
Dr. Javid Abdelmoneim is internationaal voorzitter van Artsen Zonder Grenzen (AZG) en werkte in 2024 als spoedarts in Gaza, voornamelijk in het Nasser-ziekenhuis. Nu de genocide in Gaza al meer dan 1.000 dagen voortduurt en Israël het staakt-het-vuren herhaaldelijk schendt, blikt hij terug op de voortdurende medeplichtigheid van wereldleiders die Israël toelaten zijn genocidale campagne voort te zetten. Tegelijk roept hij op tot een drastische beleidswijziging.
In heel Palestina zijn de cumulatieve gevolgen van Israëls optreden sinds 7 oktober 2023 duidelijk zichtbaar. Het vermogen van Palestijnen om een waardig en gezond leven te leiden, is systematisch ondermijnd. Dat moet ook zo worden benoemd. Het beleid in Gaza en de ontwikkelingen op de Westelijke Jordaanoever wijzen op een breder Israëlisch project van kolonisatie van Palestina via bezetting.
Het is meer dan 1.000 dagen geleden dat de genocide van Israël in Gaza begon, en de collectieve bestraffing van Palestijnen duurt tot op de dag van vandaag voort. Te midden van een zogenaamd staakt-het-vuren is de wereld eraan gewend geraakt dat Palestijnen dagelijks worden verminkt en gedood in hun tenten, in ziekenhuizen en op straat.
Het begrip ‘staakt-het-vuren’ heeft elke betekenis verloren. Terwijl ik dit schrijf, blijft het aantal slachtoffers oplopen, net als de onverschilligheid tegenover de catastrofale situatie in Gaza: de meest opvallende politieke mislukking van de voorbije decennia.
Dr. Javid Abdelmoneim
Juni was de dodelijkste maand sinds oktober 2025. Op 14 juli van dit jaar had Israël sinds het begin van het staakt-het-vuren al 1.110 Palestijnen gedood en 3.599 verwond, terwijl het zijn militaire controle over de Gazastrook verder uitbreidde.
De ‘gele lijn’ van Israël is een voortdurend verschuivende grens die de Gazastrook opsplitst in Palestijns en Israëlisch gecontroleerd gebied. Die zone blijft zich uitbreiden en brengt iedereen die haar nadert in levensgevaar, vaak mensen die simpelweg hun schuilplaats proberen te bereiken, brandhout verzamelen of op zoek zijn naar voedsel. Zij lopen voortdurend het risico te worden neergeschoten.
Maar het gaat niet alleen om het geweld. Naarmate die lijn verder westwaarts opschuift, worden meer dan twee miljoen mensen samengedrukt in slechts een derde van de Gazastrook. Dat is geen toeval. Het creëert extreme overbevolking, waardoor ziektes zich gemakkelijker verspreiden en basisbehoeften moeilijk kunnen worden ingevuld. In onze klinieken zien we dagelijks de gevolgen: luchtweginfecties, huidziekten en diarree, veroorzaakt door een gebrek aan schoon water, sanitaire voorzieningen en menswaardige leefomstandigheden.
Ook de Westelijke Jordaanoever heeft sinds 7 oktober 2023 een gewelddadige, ingrijpende transformatie ondergaan. De Israëlische regering, het leger en door de staat gesteunde kolonisten hebben etnische zuivering, onteigening van land, territoriale versnippering en economische verstikking versneld, waardoor de Palestijnse aanwezigheid en continuïteit verder worden uitgehold.
Palestijnen worden opgejaagd in hun huizen, op hun land en zelfs op scholen, terwijl de daders volledige straffeloosheid genieten. In Nablus en Hebron behandelen we patiënten die kampen met trauma's en depressies door het toenemende geweld en de bewegingsbeperkingen die hun leven beheersen, inclusief hun toegang tot gezondheidszorg.
Dr. Mohammad Obeid
Israël blijft de toegang tot gezondheidszorg op de Westelijke Jordaanoever systematisch belemmeren en heeft het gezondheidszorgsysteem in Gaza opzettelijk ontmanteld.
Zorgverleners, patiënten, ambulances en ziekenhuizen zijn allemaal het doelwit geweest.
Op 26 oktober 2024 werd onze collega, chirurg dr. Mohammed Obeid, samen met 57 anderen gearresteerd tijdens een inval in het Kamal Adwan-ziekenhuis in Gaza. Hij is een van de meer dan 95 Palestijnse zorgverleners die nog steeds door Israëlische troepen worden vastgehouden. Tot op de dag van vandaag zit dr. Obeid zonder aanklacht in een Israëlische gevangenis.
We blijven oproepen tot zijn onvoorwaardelijke en onmiddellijke vrijlating.
De genocide heeft het personeelsbestand van het gezondheidszorgsysteem in Gaza gedecimeerd, en het zal jaren duren om dit te vervangen. Sinds oktober 2023 zijn minstens 1.700 gezondheidswerkers omgekomen, evenals 15 van onze eigen collega's, van wie velen decennialang onvermoeibaar hebben gewerkt. Niemand is veilig in Gaza.
De toegang tot gezondheidszorg wordt verder beperkt doordat de Israëlische autoriteiten in januari 37 humanitaire organisaties hebben geschrapt. Israël verhindert dat wij internationaal personeel en dringend noodzakelijke hulpgoederen naar Gaza en de Westelijke Jordaanoever brengen. Hoewel er enige humanitaire hulp Gaza bereikt, blijft die ontoereikend. Deze willekeurige beperkingen maken deel uit van een langdurig strafbeleid dat Israël oplegt.
Of het nu gaat om direct geweld, het ontmantelen van het gezondheidszorgsysteem of het belemmeren van humanitaire hulp, het veroorzaken van hongersnood, het als wapen inzetten van water, het veroorzaken van hogere percentages vroeggeboorten en kindersterfte en hoge percentages miskramen, of het onthouden van zorg: vanuit mijn perspectief is het duidelijk: het belangrijkste gezondheidsprobleem in Palestina is de Israëlische bezetting.
De methoden van Israël zijn genormaliseerd geraakt. Wereldleiders hebben dit gedrag aanvaard. Door politieke steun, militaire hulp of stilzwijgen hebben zij de voortzetting van dit beleid mogelijk gemaakt.
De situatie is niet alleen ondraaglijk; ze is diepgeworteld. In Gaza gaat de genocide door, en op de Westelijke Jordaanoever versnelt de etnische zuivering.
Er is dringend nood aan een fundamentele beleidswijziging die de waardigheid van Palestijnen en de bescherming van burgers centraal stelt, ongehinderde humanitaire toegang garandeert en regeringen ter verantwoording roept. Zonder zo'n ommezwaai zullen de komende 1.000 dagen geen keerpunt vormen, maar slechts een voortzetting van dezelfde verwoestende realiteit.