Een jaar na dodelijk geweld aan voedselpunten in Gaza dragen overlevenden nog altijd de gevolgen
Jeruzalem / Amman, 3 juni 2026 – Een jaar geleden startte de zogenaamde Gaza Humanitarian Foundation (GHF) met het organiseren van voedselbedelingen onder militaire controle in Gaza. Daarmee werd het systeem van VN-gestuurde hulp grotendeels vervangen. De GHF, opgezet door Israël met steun van de VS en andere bondgenoten, hield het nog geen zes maanden vol: het geweld rond de verdeling leidde tot duizenden doden en gewonden. Vandaag verzorgt AZG nog altijd veel patiënten die daarbij gewond raakten. Velen leven met zware trauma’s of blijvende letsels. Volgens AZG toont dit duidelijk aan dat het militariseren van hulp grote risico’s inhoudt en absoluut vermeden moet worden.
“Uit onze medische gegevens blijkt hoe extreem het geweld was tegen mensen die gewoon op zoek waren naar voedsel, in omstandigheden die erg doen denken aan een belegering,” zegt Joan Tubau, hoofd van de AZG-missie in de Bezette Palestijnse Gebieden. “Kinderen werden in de borst geschoten terwijl ze naar voedsel grepen, mensen werden verpletterd of stikten in de verdrukking en hele menigten werden onder vuur genomen aan verdeelpunten. Vandaag zijn veel van de patiënten die gelinkt zijn aan de GHF volledig afhankelijk van liefdadigheid en gaarkeukens, door hun beperkte mobiliteit en hun onvermogen om te werken en voor hun gezinnen te zorgen.”
De GHF werd opgericht om voedselhulp te leveren aan de bevolking in Gaza, na maanden van een volledige Israëlische blokkade, en verving zo’n 400 bestaande hulppunten. Vier GHF-locaties werden eind mei 2025 operationeel en werden “beveiligd” door gewapende privécontractanten uit de VS, terwijl het Israëlische leger de bredere perimeter controleerde.
Tussen juni en oktober 2025 registreerden AZG-teams minstens 32 overlijdens en behandelden ze 1.885 gewonde patiënten in de eerstelijnsgezondheidscentra van Al Attar en Al Mawasi in Khan Younis.
Mijn vriend werd voor mijn ogen geëxecuteerd. Het blijft me achtervolgen... We werden allebei gevangen genomen en met onze handen op de rug geboeid (door Israëlische soldaten). Er hing een drone boven mij en vier mannen kregen de opdracht mij weg te brengen.
Een andere patiënt, Muhammad, werd maar liefst negen keer geraakt door kogels. Hij hoopt opnieuw te kunnen lopen, maar lijdt aan chronische pijn en heeft fysiotherapie nodig.
“Er was nooit genoeg voedsel voor iedereen. Door de smalle ijzeren hekken raakten mensen massaal verdrukt. Ik zag veel doden, ook vrouwen. Eén werd in de borst geschoten, een andere in de rug. Er werd vanuit verschillende richtingen geschoten. De Israëlische soldaat die op mij schoot, stond op een heuvel,” vertelt hij.
“Terwijl ik op de grond lag, gebaarde ik: ‘stop, het is genoeg’. Maar hij schoot voor de lol op mijn handen.”
Mustafa, een taxichauffeur uit Rafah, kreeg na een schotwond - waarbij twee botten werden verbrijzeld - een ernstige infectie in zijn hiel, waardoor het weefsel begon te rotten.
“De GHF was zo vernederend: duizenden mensen renden ernaartoe, en dan openden de Israëlische strijdkrachten het vuur vanuit vaste posities. Twee derde van de gewonden die ik ken in Gaza, raakten gewond aan GHF-punten,” zegt Mustafa, wiens 17-jarige neef door een sluipschutter in het hoofd werd geschoten en overleed.
Deze getuigenissen staan niet op zichzelf: velen leven vandaag met externe fixaties of hebben nog steeds intensieve en langdurige medische opvolging nodig.
“Hoewel het systeem maar tijdelijk bestond, is de impact op de samenleving enorm: mensen werden gedwongen te leven in extreme angst, schaarste en concurrentie, wat leidde tot trauma en veranderingen in de sociale verhoudingen,” zegt Nicholas Papachrysostomou, noodcoördinator van AZG voor Gaza.
De GHF speelde ook een belangrijke rol in de door Israël veroorzaakte ondervoedingscrisis. De drastische vermindering van voedsel- en hulpverdeelpunten, in combinatie met de totale blokkade, toenemend geweld, massale ontheemding en de vernietiging van gezondheidsvoorzieningen, droeg rechtstreeks bij aan de hongersnood die midden 2025 werd uitgeroepen, met verwoestende gevolgen voor kwetsbare groepen zoals zwangere vrouwen, pasgeborenen en kinderen.
“De GHF was op geen enkele manier een humanitaire oplossing. Een jaar later vereist de omvang van de schade die werd toegebracht aan mensen bij deze verdeelpunten, zonder enige vorm van verantwoording, een onafhankelijk onderzoek.
De uitspraak van het Internationaal Gerechtshof van 22 oktober 2025 bevestigt Israëls verplichting om ongehinderde humanitaire toegang te garanderen en veroordeelt hulpmodellen, zoals de GHF, die er niet in slagen het lijden te verlichten,” besluit Joan Tubau.
AZG roept Israël, de VS en alle invloedrijke actoren op om ervoor te zorgen dat hulpverlening niet gemilitariseerd is, toegankelijk blijft en gestoeld is op onafhankelijkheid, onpartijdigheid, neutraliteit en menselijkheid. Humanitaire hulp moet alle burgers veilig kunnen bereiken, op basis van kwetsbaarheid en noden, waar ze zich ook bevinden en op voldoende schaal.
Namen van patiënten werden aangepast om hun identiteit te beschermen.