Grenscrisis in Polen: onze medische teams trekken zich terug na maandenlang te zijn geblokkeerd aan het grensgebied

Drie maand geleden stuurden we onze medische teams naar Polen om er de migranten en vluchtelingen bij te staan die vanuit Wit-Rusland de grens overstaken. Begin januari hebben we die hulp moeten stopzetten, een moeilijke beslissing nadat we herhaaldelijk door de Poolse autoriteiten de toegang tot mensen in nood werden ontzegd.

Vrijwilligers van de Poolse organisatie Fundacja Ocalenie delen slaapzakken uit aan mensen die door het grensgebied zijn geraakt, op zoek naar asiel in Polen.
Vrijwilligers van de Poolse organisatie Fundacja Ocalenie delen slaapzakken uit aan mensen die door het grensgebied zijn geraakt, op zoek naar asiel in Polen. © Maciej Moskwa

Verstevigde grenzen, ook voor ons geen toegang

Sinds juni 2021 hebben duizenden mensen geprobeerd de EU te bereiken door vanuit Wit-Rusland de grens over te steken naar Polen, Litouwen en Letland. Als reactie daarop heeft Polen grensafsluitingen gebouwd, zijn leger ingezet en de noodtoestand uitgeroepen langs zijn grensgebied. Dit gebied wordt nu streng gecontroleerd en de toegang werd verboden, ook voor hulporganisaties, vrijwilligersgroepen en de media. Onze teams hebben in Wit-Rusland, Litouwen en Polen deze mensen proberen bijstaan, maar zijn er ondanks herhaalde verzoeken aan de respectieve autoriteiten niet in geslaagd toestemming te krijgen om de grensgebieden van deze drie landen te betreden.

we bieden Wel nog hulp in Litouwen en Wit-Rusland

Onze teams ter plekke hebben basiszorg, geestelijke gezondheidszorg en humanitaire hulp verleend aan een beperkt aantal mensen die erin geslaagd waren zich buiten de verboden gebieden te begeven. Ook ondersteunden we plaatselijke organisaties die hulp konden bieden. We trekken ons nu dus terug uit het Poolse grensgebied, maar blijven wel nog werken in Litouwen en Wit-Rusland.

Met geweld teruggestuurd

In de afgelopen zes maanden zijn aan ons meerdere incidenten gemeld van Poolse grenswachten die migranten en vluchtelingen met geweld hebben teruggestuurd naar Wit-Rusland. Daarbij werd geen rekening gehouden met hun intenties om internationale bescherming te vragen en werden hun rechten geschonden.

21 doden door vluchtpogingen in de vrieskou

In een poging dergelijke gewelddadige pushbacks te vermijden, hebben sommigen geprobeerd het grensgebied ongemerkt te doorkruisen en zich in extreme wintertemperaturen in de bossen verstopt zonder voedsel, water, onderdak of warme kleren. Bij deze pogingen zijn in 2021 ten minste 21 mensen om het leven gekomen. 

Opzettelijke onveiligheid voor mensen op zoek naar asiel

We zijn bezorgd dat het huidige beleid om hulporganisaties en vrijwilligersgroepen te blokkeren, zal leiden tot de dood van nog meer migranten en vluchtelingen.  Dit beleid is het zoveelste voorbeeld van de EU die opzettelijk onveilige omstandigheden creëert voor mensen die asiel zoeken aan haar grenzen. "De huidige situatie is onaanvaardbaar en onmenselijk. Mensen hebben het recht om veiligheid en asiel te zoeken en mogen niet op onrechtmatige wijze worden teruggedreven naar Wit-Rusland", zegt noodcoördinator Frauke Ossig. "Dit brengt levens in gevaar".