Geestelijke gezondheidszorg

Geestelijke gezondheidsproblemen en de gevolgen ervan werden wereldwijd lange tijd genegeerd, zeker in de ontwikkelingslanden. Naar schatting lijdt één persoon op vier die zich in een medische structuur aanbiedt, aan een geestelijke, neurologische of gedragsstoornis. Meestal worden die stoornissen niet vastgesteld of behandeld, hoewel de meeste geestelijke gezondheidsproblemen wel behandeld kunnen worden zonder dat dat veel hoeft te kosten.

Elke samenleving krijgt te maken met psychische aandoeningen, en die situatie wordt vaak verergerd – door geweld, maar ook door de aantasting van de menselijke waardigheid, armoede, ongelijkheid tussen mannen en vrouwen en lage opleidingsniveaus.

De teams van Artsen Zonder Grenzen bieden psychologische steun aan de meest getroffen of meest kwetsbare personen die psychische symptomen en stoornissen vertonen die hun dagelijks leven verstoren en intense stress veroorzaken.

Artsen Zonder Grenzen heeft geestelijke gezondheidszorg in een groot aantal van haar activiteiten geïntegreerd. Dat is bijvoorbeeld het geval voor mensen die lijden onder geweld of verlies door conflictsituaties of oorlogen, omdat ze moesten vluchten of migreren, of door natuurrampen of epidemieën.

Ook voor mensen die lijden aan chronische ziekten, zoals hiv/aids en tuberculose, voorziet Artsen Zonder Grenzen geestelijke gezondheidszorg. Die patiënten zijn immers vaak verzwakt, niet alleen doordat ze ontdekken dat ze ziek zijn en de psychische en psychologische impact van de ziekte en de behandeling, maar ook doordat ze vaak door hun gemeenschap gestigmatiseerd en verstoten worden.

Voordat Artsen Zonder Grenzen een geestelijk gezondheidsprogramma opstart, analyseren we de situatie ter plaatse. Het is immers niet alleen belangrijk om de bestaande problemen rond geestelijke gezondheid te kennen en te weten welke aangepaste behandelingen beschikbaar zijn of ontbreken, maar ook welke opvattingen, ideeën of taboes er rond geestesziekte en de behandeling ervan bestaan. 

In het kader van de acties van Artsen Zonder Grenzen bieden adviseurs, psychologen, artsen en psychiaters psychologische en medische verzorging voor de behandeling van de meest courante tot de meest ernstige psychische aandoeningen. 

In 2010 leidde Artsen Zonder Grenzen 88 projecten of interventies rond geestelijke gezondheid in 44 landen.