Chagas

Chagas, of Trypanosoma cruzi, is een parasitaire ziekte die wordt overgedragen door een insect dat leeft in de muren en daken van lemen en strohuizen, veel voorkomend in plattelandsgebieden en stedelijke sloppenwijken in Latijns-Amerika.

De insecten die de ziekte overbrengen, bekend als ‘triatomines’, komen 's nachts tevoorschijn om zich te voeden. Chagas wordt ook overgedragen via bloedtransfusies, orgaantransplantaties, borstvoeding en aangeboren, van een zwangere moeder op haar baby.

Het is zeer ongebruikelijk om de ziekte op te lopen door het eten of drinken van besmet voedsel of water, maar er zijn gevallen bekend.
 

De ziekte van Chagas kent twee stadia: een acuut stadium, kort na infectie, en een chronisch stadium, dat zich over vele jaren ontwikkelt. Het opsporen van Chagas in beide stadia is bijzonder moeilijk.

In het acute stadium – de eerste paar weken na infectie – vertoont de geïnfecteerde persoon slechts milde symptomen, die ook bij veel andere ziekten voorkomen. Deze kunnen variëren van lichaamspijn en vermoeidheid tot koorts en braken.

Na de acute fase gaat Chagas in remissie en kunnen er jarenlang geen andere symptomen optreden.

Ongeveer 20-30 procent van de geïnfecteerden ontwikkelt de chronische vorm van de ziekte, waarbij levensbedreigende hart- en/of spijsverteringsstoornissen ontstaan, die onomkeerbare schade aan het hart, de slokdarm en de dikke darm veroorzaken. Symptomen in dit stadium kunnen zijn: constipatie, spijsverteringsproblemen, buikpijn en slikproblemen.

De diagnose van de ziekte van Chagas is ingewikkeld. Artsen moeten twee of drie bloedonderzoeken uitvoeren om vast te stellen of de patiënt met de parasiet is besmet, en vaak zijn deze onderzoeken ontoereikend, duur en schaars.

Artsen zonder Grenzen heeft opgeroepen tot de ontwikkeling van nieuwe diagnostische tests.

De behandeling moet plaatsvinden in het acute stadium van de infectie en omdat mensen die zijn behandeld gemakkelijk opnieuw kunnen worden geïnfecteerd, is de behandeling effectiever in gebieden met actieve vectorbestrijding (de vector is in dit geval het insect dat de ziekte overbrengt). 

Tot op heden zijn geneesmiddelen alleen effectief gebleken in het acute en asymptomatische stadium van de ziekte.

Er zijn momenteel slechts twee geneesmiddelen beschikbaar om de ziekte te behandelen: benznidazol en nifurtimox, die beide meer dan 40 jaar geleden zijn ontwikkeld.

Er zijn maar weinig geneesmiddelen die de ziekte effectief kunnen behandelen en de huidige behandelingsmethode kan toxisch zijn en duurt één tot twee maanden. Net als diagnostische tests voor Chagas zijn ook de behandelingen voor de ziekte ontoereikend en duur.

In Bolivia en Guatemala hebben de meest effectieve Chagas-programma's van Artsen Zonder Grenzen zich gericht op preventieve maatregelen, voorlichting en screening bij kinderen.