Wat er moet gebeuren om tropische ziektes terug te dringen

Door de nadruk te leggen op het uitdelen van geneesmiddelen vreest Artsen Zonder Grenzen dat de strategieën om de ziekte uit te roeien beïnvloed zullen worden door de producten die de bedrijven aanbieden. De engagementen van Gilead, Novaritas en andere bedrijven zeggen meer over het beleid van deze bedrijven dan over de prioriteiten voor de volksgezondheid.

“Hoewel we blij zijn dat de Wereldgezondheidsorganisatie, donoren en ontwikkelingsorganisaties eindelijk de aandacht vestigen op genegeerde tropische ziektes, zijn we bezorgd dat een aantal uitdagingen voor bepaalde ziektes over het hoofd gezien worden”, zegt Daniel Berman, adjunct-directeur voor de Campagne voor Toegang tot Basisgeneesmiddelen van Artsen Zonder Grenzen.

“Het ter beschikking stellen van meer geneesmiddelen door de pharmaceutische industrie is een deel van de oplossing, maar het zal ziektes zoals chagas, kala azar, of slaapziekte niet uitroeien. Zonder grotere steun voor programma’s om patiënten te identificeren en te behandelen, en meer investeringen in nieuwe en betere diagnosetesten en geneesmiddelen kan men de ziekte niet controleren.”

Om deze ziektes voor altijd uit te roeien zijn nieuwe diagnosetechnieken en behandelingen nodig dat medisch personeel met een basistraining kan uitvoeren in afgelegen gebieden. Als DfID, USAID, de Wereldgezondheidsorganisatie en andere actoren deze ziektes willen uitroeien, zullen ze de noodzaak om programma’s te financieren en te investeren in betere waarschuwingssystemen moeten onderkennen.

Voor zowel geneesmiddelen als voor gezondheidsprogramma’s is er een chronisch tekort aan fondsen. Momenteel zijn er nog steeds blinde vlekken, gebieden waar verwaarloosde tropische ziektes zoals slaapziekte opduiken maar waar mensen  door onveiligheid en tekort aan geld niet gediagnostiseerd worden en onbehandeld blijven.

Om slaapziekte te bedwingen moet men nog steeds pijnlijke injecties in de wervelkolom toedienen en bestaat nog geen orale behandeling. Er wordt nog steeds beroep gedaan op injecties en intraveneuse naalden, die moeilijk te gebruiken zijn in de basisgezondheidscentra in landelijke gebieden en die bovendien pijnlijk zijn voor de patiënten.

“Alle woorden over ambitieuze doelstellingen en uitroeiing zullen weinig uithalen als we de nationale controleprogramma’s en de nationale gezondheidssystemen niet volop steunen”, zegt Andreas Lindner van het interregionale team van Artsen Zonder Grenzen dat de ziekte in landen als Tsjaad en de Centraal-Afrikaanse Republiek bestrijdt. “We moeten beseffen dat het uiteindelijk de nationale controleprogramma’s zijn, en niet Artsen Zonder Grenzen of een andere organisatie, die de ziekte onder controle zullen krijgen. Ze hebben alle steun en medewerking nodig die ze kunnen krijgen.”