Meer mensen moeten HIV-behandeling krijgen om aan politieke beloftes te voldoen

In 2011 bewees baanbrekend onderzoek dat iemand die met een hiv-behandeling begint, 96 % minder kans heeft om het virus aan anderen door te geven. Dit jaar toonde ook meer politieke wil. De VS hebben net aangekondigd dat ze het “tij willen keren” voor aids, een verklaring die ooit ondenkbaar was als officieel Amerikaans beleid. En in juni schaarden regeringen zich achter de doelstelling om tegen 2015 te zorgen dat 15 miljoen mensen behandeld worden tegen hiv, en het Wereldfonds voor de bestrijding van hiv/aids, tuberculose en malaria is bereid om dat voor de helft te betalen.

Nu de toename van het aantal behandelingen meer en meer onder druk komt te staan, roept Artsen Zonder Grenzen donorlanden én getroffen landen op om ervoor te zorgen dat het plan om de behandelingen te versnellen, werkelijkheid wordt. Maar de financiële middelen om de wetenschappelijke en politieke doorbraken van dit jaar ook echt om te zetten naar een betere toegang tot behandeling voor miljoenen mensen ontbreken. Het Wereldfonds ziet zich nu genoodzaakt om een jaar lang geen nieuwe voorstellen te financieren, en dat voor het eerst sinds het in 2002 werd opgericht.

“In meer dan tien jaar hiv/aids-behandelingen, heeft het er nooit zo veelbelovend uitgezien om het tij van deze epidemie echt te keren,” aldus Dr. Tido von Schoen-Angerer, directeur van de Artsen Zonder Grenzen-campagne voor toegang tot basisgeneesmiddelen. “Overheden in een aantal van de zwaarst getroffen landen willen deze kans grijpen. Maar dat is een maat voor niks als er geen geld is om dat effectief waar te maken.”

In verschillende landen waar AZG werkt, zoals Malawi, Zambia, Kenia en Zuid-Afrika, willen de overheden ambitieuze nationale hiv-plannen doorvoeren met een onderdeel ‘versnelde behandeling’, zoals de behandeling starten in een vroeger stadium, onmiddellijk beginnen met behandeling voor hiv-positieve mensen met hiv-negatieve partners, en een levenslange behandeling voorzien voor besmette zwangere vrouwen.

Zonder extra geld worden er kansen gemist om de verspreiding van de ziekte tegen te gaan, en is er een reëel risico dat de reeds geboekte vooruitgang teniet wordt gedaan. Het Wereldfonds heeft dit en volgend jaar te kampen met een budgettekort, wat betekent dat ambitieuze projecten zoals hierboven vermeld niet gefinancierd kunnen worden. Artsen Zonder Grenzen ziet hoe zelfs bestaande nationale behandelingsprogramma’s nu beknot dreigen te worden in landen als Zimbabwe, Mozambique en de Democratische Republiek Congo.

Artsen Zonder Grenzen vraagt het Wereldfonds om de nieuwe ronde financieringsaanvragen niet langer uit te stellen, in te krimpen of te beperken. Geldschieters en het fonds moeten de nodige middelen inzamelen om de kosten van kwalitatieve programma's te dekken om landen in staat te stellen belangrijke interventies uit te voeren die de grootste impact hebben op de epidemie.

“Op dit moment zitten we in een absurde situatie, waarbij iedereen heel goed weet wat er moet gebeuren om grip te krijgen op de ziekte, maar het gebrek aan financiering ons de andere kant op duwt,” aldus Shelagh Woods, projectverantwoordelijke van Artsen Zonder Grenzen op het platteland in Malawi. “We moeten snel handelen en zo veel mogelijk mensen bereiken. Alleen zo kunnen we levens redden en vermijden dat er een stap achteruit gezet wordt. Maar landen kunnen dat niet alleen.”

Artsen Zonder Grenzen begon in 2000 met de behandeling van hiv/aids en voorziet momenteel 170.000 mensen in 19 landen van een hiv/aids-behandeling. Naar aanleiding van de nieuwe wetenschappelijke inzichten heeft Artsen Zonder Grenzen net een pilootproject geopend in de Zuid-Afrikaanse provincie KwaZoeloe-Natal, de zwaarst getroffen regio van het land, om het aantal besmettingen bij de bevolking terug te dringen door meer te testen en sneller te behandelen, naast de meer traditionele preventiemaatregelen.

Lees het AZG-rapport “Getting Ahead of the Wave of New Infections – Lessons for the Next Decade of the AIDS Response” van juni 2011: