Artsen Zonder Grenzen

Zuid-Afrika

© Wayne Conradie

Reden voor interventie:
• Endemische/Epidemische ziekte
• Sociaal geweld/uitsluiting van gezondheidszorg

Terreinmedewerkers: 56

Volgens de VN zou Zuid-Afrika al meer dan 5,5 miljoen seropositieven tellen, en slechts de helft van de één miljoen mensen die een antiretrovirale behandeling (ARV) nodig hebben, heeft er ook daadwerkelijk toegang toe. Tuberculose (tbc), met inbegrip van haar resistente vorm, is ziekte- en sterftecijfer nummer één onder seropositieven. Bovendien is Zuid-Afrika een populaire bestemming geworden voor de migranten die de economische en politieke chaos van de buurlanden ontvluchten, op zoek naar werk en veiligheid. Elke dag zouden tussen 2.000 en 6.000 personen de grens oversteken. De toegang tot gezondheidszorg mag dan gegarandeerd worden in de Grondwet, voor deze groep is deze garantie verre van zeker.

Behandeling van hiv en tbc in de townships

Sinds mei 2001 verstrekt AZG in partnerschap met de gezondheidsautoriteiten van Westkaap hiv- en aidsbehandelingen in het kader van de basisgezondheidszorg in de township Khayelitsha, in de buurt van Kaapstad. AZG draagt dit programma geleidelijk over aan de provinciale en lokale autoriteiten, maar zal de tbc- en hiv-diensten blijven steunen.

Het programma in Khayelitsha telt de oudste groep aidspatiënten die in Afrika in overheidsdiensten onder behandeling staan. AZG en haar partners, met name de universiteit van Kaapstad, hebben zichzelf als prioriteit gesteld de resultaten van de behandelingen te evalueren. In december 2007 hadden de door AZG gesteunde klinieken al 9.000 patiënten onder ARV-behandeling geplaatst. Zo’n 3.000 onder hen stonden al langer dan twee jaar onder behandeling.

Met meer dan 200 nieuwe ARV-opnames per maand dreigden de bestaande opvangplaatsen vol te raken en ontstond er een tekort aan verplegend personeel. Om het toenemende aantal patiënten het hoofd te bieden en tegen 2010 het verwachte aantal van 15.000 patiënten te kunnen verplegen, is AZG ook begonnen met het aanbieden van hiv-diensten in nieuwe, gedecentraliseerde gezondheidscentra die door verpleegkundigen worden beheerd, naast een betere organisatie van de klinieken, een betere triage van de patiënten en een herdefiniëring van de taken en opleiding van het personeel. Nieuwe strategieën, zoals de “nalevingsclubs” voor patiënten die onder ARV staan en die al 18 maanden zonder complicaties stabiel zijn, moeten op termijn een betere naleving van de ARV-behandelingen garanderen.

Gezien de extreem hoge incidentie van tuberculose en de vele gevallen van co-infectie met tbc en hiv in de township (70 %), heeft AZG in 2003 een geïntegreerde hiv/tbc-kliniek geopend. Sindsdien is Ubuntu uitgegroeid tot de drukste kliniek voor basisgezondheidszorg in de provincie. AZG heeft zich ingespannen om de diagnose van resistente tbc in Khayelitsha te verbeteren, de verspreiding van tbc onder controle te krijgen en een op de gemeenschap gebaseerd model van gedecentraliseerde gezondheidszorg uit te werken.

AZG zet verder de coördinatie voort van het Simelela-centrum voor overlevenden van seksueel geweld in Khayelitsha. Dit centrum, dat 24 uur per dag, 7 dagen per week geopend is, biedt medische zorg, psychosociale steun, forensische onderzoeken en politiebijstand aan de slachtoffers van verkrachtingen. In 2007 ving het zo’n 1.000 slachtoffers op.
 

De toegang tot gezondheidszorg voor migranten verbeteren

Eind 2007 evalueerde AZG de behoeften in het licht van de moeilijke situatie. Het begon basisgezondheidszorg te verstrekken aan de migranten, hoofdzakelijk Zimbabwanen. In de grensstad Musina (provincie Limpopo) verstrekt AZG aan de hand van mobiele klinieken basisgezondheidszorg in de boerderijen en townships. In Johannesburg heeft AZG een kleine kliniek geopend naast de centrale methodistische kerk, waar elke nacht 1.500 migranten hun toevlucht zoeken. AZG verstrekt hier basisgezondheidszorg en biedt de migranten via een verwijzingsnetwerk toegang tot de openbare gezondheidsdiensten en de meer gespecialiseerde verzorging.

AZG werkt sinds 1999 in Zuid-Afrika.