Artsen Zonder Grenzen

De top-tien van humanitaire crises van 2009

01/01/2010

Regeringen blokkeerden levensreddende hulp aan bevolkingen bij conflicten in Sri Lanka, Pakistan en Soedan. In Darfoer werden hulporganisaties – waaronder een aantal teams van Artsen Zonder Grenzen – uitgewezen.

In Jemen, Afghanistan, Pakistan, Congo en Somalië werden burgers – en soms ook hulpverleners – al dan niet rechtstreeks aangevallen. De financiering voor de behandeling van hiv/aids en ondervoeding stagneert en andere ziektes worden nog steeds verwaarloosd.

Dat zijn de belangrijkste humanitaire noodsituaties van het afgelopen jaar volgens de jaarlijkse Top 10 van humanitaire crisissen van Artsen Zonder Grenzen. De lijst is opgesteld aan de hand van het werk van Artsen Zonder Grenzen in bijna 70 landen.

Pakistan • Afghanistan • Somalië • Hiv/aids • Verwaarloosde ziektes • Soedan • Ondervoeding • Sri Lanka • Jemen • Congo

Pakistan

In 2009 ging Pakistan gebukt onder intens geweld. Het conflict tussen het Pakistaanse leger en de gewapende oppositiegroepen joeg meer dan 2 miljoen mensen op de vlucht. Bij bomaanslagen vielen honderden doden en duizenden gewonden. Ook in de provincie Balochistan duurde het aanslepende conflict verder.

> lees meer

Afghanistan

Met de escalatie van de oorlog in Afghanistan kregen de inwoners in het hele land steeds meer geweld te verduren. De onveiligheid heeft de al zwaar getroffen medische sector nog verder beschadigd. Alleen in de grotere steden functioneren nog een aantal klinieken en ziekenhuizen op een laag niveau.

> lees meer

Somalië

In 2009 kreeg de bevolking van Somalië weer te maken met geweld en droogte. Miljoenen mensen hebben dringend gezondheidszorg nodig, maar de enorme kloof tussen de noden en de humanitaire respons wordt steeds breder. Het openbare gezondheidssysteem is bijna volledig in mekaar gestort.

> lees meer

Hiv/aids

Hiv/aids is in ontwikkelingslanden nog steeds een crisis. Zo’n tien miljoen mensen in die landen hebben dringend aidsremmende medicijnen nodig. In de vijf landen waar hiv/aids het meeste voorkomt, is 40 procent van de sterfte onder kinderen jonger dan vijf te wijten aan de ziekte. Toch komen de rijke landen terug op hun beloften de ziekte krachtig aan te pakken.
> lees meer

Verwaarloosde ziektes

Meer dan 400 miljoen mensen lopen het risico een vergeten tropische ziekte op te lopen, zoals kala azar, slaapziekte, de ziekte van Chagas en Buruli ulcus. Er is veel te weinig geld voor onderzoek naar nieuwe medicijnen en diagnoses voor deze ziekten.

>Lees meer

Soedan

De medisch-humanitaire noodsituatie hield in 2009 het hele jaar lang aan in verschillende delen van Soedan. Bovenop de nog steeds zware crisis in Darfur kreeg de bevolking van Zuid-Soedan te maken met een escalatie van het geweld, epidemieën en weinig of geen toegang tot gezondheidszorg.

> lees meer

Ondervoeding

Elk jaar sterven naar schatting 3,5 tot 5 miljoen kinderen door een oorzaak die verband houdt met ondervoeding. Nochtans kan ondervoeding bij kinderen makkelijk worden voorkomen en doeltreffend worden behandeld. Er moeten meer financiële middelen beschikbaar worden voor programma’s die degelijk voedsel voorzien voor de miljoenen kinderen.
> lees meer

Sri Lanka

Toen in Sri Lanka het geweld opnieuw oplaaide tussen het regeringsleger en de rebellen van de Tamil Tijgers, raakten tienduizenden burgers maandenlang ingesloten in een oorlogsgebied waar slechts beperkte medische zorgverlening aanwezig was.

> lees meer

Jemen

In 2009 barstte de zesde burgeroorlog los in het noorden van Jemen. De humanitaire gevolgen hiervan waren nooit gezien. Burgers en niet-militaire doelwitten zoals ziekenhuizen werden zwaar getroffen door het geweld. Honderdduizenden mensen sloegen op de vlucht en de humanitaire hulp viel nagenoeg stil.

> lees meer

Congo

Heel het jaar 2009 door leed de bevolking onder het aanhoudende geweld van verschillende gewapende groepen in Oost-Congo. Honderden mensen werden gedood, duizenden vrouwen, kinderen en soms mannen werden verkracht. Honderdduizenden mensen sloegen op de vlucht; huizen werden geplunderd en in brand gestoken.
> lees meer

“Burgers worden steeds vaker het slachtoffer van conflicten. Ze worden – vaak bewust – afgesneden van humanitaire hulp”, zegt Christophe Fournier, Internationale Voorzitter van Artsen Zonder Grenzen.

“Op plaatsen als Sri Lanka en Jemen mochten hulporganisaties het conflictgebied niet binnen. Anderen werden gedwongen om te vertrekken omdat ze zelf onder vuur kwamen. Dit wordt stilaan de norm en dat is onaanvaardbaar.”

Burgers in de val

In Sri Lanka zaten tienduizenden burgers in de val toen regeringstroepen hun offensief tegen de Tamil Tijgers opvoerden. Hulporganisaties, waaronder Artsen Zonder Grenzen, mochten het conflictgebied niet in.

In Somalië bleven de burgers het grootste slachtoffer van de burgeroorlog. Alleen al in de eerste maanden van het jaar vluctten meer dan 200.000 mensen weg uit de hoofdstad Mogadishu. Minstens 42 hulpverleners werden in Somalië vermoord sinds 2008, waaronder 3 medewerkers van Artsen Zonder Grenzen.

In Pakistan werden ziekenhuizen getroffen door mortieren en twee medewerkers van Artsen Zonder Grenzen werden gedood in de Swatvallei. Uiteindelijk moest Artsen Zonder Grenzen haar operaties daar sluiten omwille van de onveiligheid. In Jemen werden burgers en ziekenhuizen gebombardeerd in het noorden van het land.

Humanitaire hulp misbruikt

Tienduizenden burgers ontvluchten hun huizen en Artsen Zonder Grenzen moest het enige ziekenhuis sluiten nadat dat was geraakt. In Congo werd humanitaire actie voor militaire doeleinden misbruikt, toen regeringstroepen burgers onder vuur namen bij een vaccinatiecampagne van Artsen Zonder Grenzen in Noord-Kivu.

De successen in behandeling van het aantal mensen met hiv/aids werden tenietgedaan in 2009, omdat de belangrijkste geldschieters hun hulp terugschroeven.

“Net nu meer mensen toegang kregen tot cruciale medicijnen en nu experts erkenden dat meer mensen vroeger een behandeling moeten krijgen, zullen patiënten niet geholpen worden omdat de financiering ontbreekt. De timing kon niet slechter zijn,” aldus nog Fournier.

Onvoldoende maatregelen

Ondervoeding is de onderliggende oorzaak van de helft van de tien miljoen te voorkomen sterftes bij kinderen onder de vijf jaar. Op de Wereldvoedseltop in Rome slaagden wereldleiders er echter niet in om krachtdadige maatregelen te nemen om ondervoeding bij kinderen te bestrijden.

Andere ziektes zoals Chagas, kala azar en de slaapziekte blijven verwaarloosd. Er is te weinig engagement om bestaande behandelingen breder beschikbaar te maken, en om nieuw onderzoek te doen naar nieuwere en meer efficiënte medicijnen.