Artsen Zonder Grenzen draagt op 30 april haar project rond toegang tot gezondheidszorg voor mensen zonder papieren in Antwerpen over.
© Joris Casaer
De noodzaak om de werking over te dragen aan een andere organisatie toont aan dat er nog steeds geen structurele oplossing is. “De rol van Artsen Zonder Grenzen is echter uitgespeeld. Het is niet langer aan ons om de plaats in te nemen van een overheid die haar verantwoordelijkheid niet opneemt”, zegt Charles Goethals, coördinator van Artsen Zonder Grenzen in Antwerpen.
Artsen Zonder Grenzen startte in 1992 het project in Antwerpen op. Naast het uitvoeren van medische en psychologische consultaties, was de voornaamste doelstelling het aanwijzen van knelpunten en het aanreiken van oplossingen, zodat de bevoegde autoriteiten hun verantwoordelijkheid konden opnemen en een structurele oplossing bieden. Meermaals heeft Artsen Zonder Grenzen het OCMW en de bevoegde instanties in Antwerpen op de bestaande problemen gewezen.
In België heeft iedereen recht op gezondheidszorg. Ook mensen zonder papieren, via het systeem van Dringende Medische Hulp. “Maar in de praktijk laat dat systeem veel ruimte voor interpretatie, en wordt de toepassing ervan overgelaten aan elk OCMW”, aldus Goethals. “Dat leidt vaak tot surrealistische situaties, waarbij soms zelfs binnen één en hetzelfde OCMW dezelfde criteria anders worden geïnterpreteerd, met langere wachttijden voor mensen die medische zorg nodig hebben tot gevolg.”
De activiteiten van Artsen Zonder Grenzen in Antwerpen zijn het laatste luik van een groter project rond “toegang tot gezondheidszorg”, dat liep in verschillende Belgische steden: Verviers, Luik, Brussel en Antwerpen. In de loop der jaren is er op nationaal vlak heel wat vooruitgang geboekt op het vlak van de gezondheidszorg voor mensen zonder papieren.
“Maar in Antwerpen blijft de interpretatie van het systeem voor problemen zorgen. Het OCMW moet de menselijke logica laten primeren op de administratieve. Het weigert echter mensen waar het kan, uit vrees voor een aanzuigeffect vanuit de rest van de wereld.Iets wat nochtans wetenschappelijk weerlegd is”, voegt Charles Goethals er nog aan toe. “Het is compleet onaanvaardbaar dat dit debat in Antwerpen nog steeds niet is losgekoppeld van het bredere migratie- en integratiedebat. Medische zorg is een mensenrecht.”
Na 17 jaar is de rol van Artsen Zonder Grenzen nu uitgespeeld. De werking in Antwerpen wordt, net als in Brussel, overgedragen aan Dokters van de Wereld.
> Lees het rapport over de situatie in Antwerpen
Coördinator Charles Goethals licht de beslissing toe tijdens een interview op Radio 2 Antwerpen. Luister hier naar het gesprek.